Bodemwijzer

Bekijk welke grondsoort je hebt en hoe je deze kunt veranderen naar de wens van je planten. Bedenk je dat de bodem altijd een combinatie is van meerdere van de onderstaande soorten. Je kunt de bodem aanpassen om deze meer naar de ene of juist meer naar de andere zijde te sturen. Zo maak je bijvoorbeeld kleigrond doorlaatbaarder en zure grond meer alkalisch.

Grondsoort

Informatie

Kleigrond vette kleibodem dikke kleigrond
  Stevig, ondoorlaatbaar, moeilijk te bewortelen...

Eigenschappen:
Kleigrond houd veel vocht en voedingsstoffen vast. Daar tegenover staat dat tijdens hevige regenval het water vaak blijft liggen en de bodem blijft langer nat. Tijdens droge periode krijg je keiharde, gebarsten blokken. Planten verdrinken dus sneller in dit type grond, maar groeien ook niet verder bij aanhoudende droogte.

Verbeteren:
Kleigrond kan iets doorlaatbaarder worden gemaakt. Dat doe je door de grond diep om te spitten en veel organisch materiaal (compost) toe te voegen. Het mengen van veel brekerzand maakt kleigrond luchtiger en breekt grote stukken op in kleinere stukjes. Om dit voor elkaar te krijgen is speciaal gereedschap nodig, zoals een spitvork.

Leemgrond leembodem kleileem
  Houd voedingsstoffen vast, enigszins doorlaatbaar...

Eigenschappen:
Leemgrond houd veel vocht en voedingsstoffen vast. In tegenstelling tot kleigrond is leemgrond beter doorlaatbaar en blijft deze iets minder lang nat na hevige regenval. Leemgrond wordt echter vaak in combinatie met klei gevonden.

Verbeteren:
Je kunt met leemgrond alle kanten op. Door veel brekerzand toe te voegen maak je leemgrond minder voedzaam, dat kan handig zijn voor sommige soorten planten die graag op armere gronden staan. Je kunt ook veel organisch materiaal (compost) toe te voegen om de structuur te verbeteren.

Zandgrond zanderige grond arme grond zandbodem duinen
  Luchtig, arm, goede afwatering, fijne structuur...

Eigenschappen:
Zandgrond is erg luchtig en heeft vaak een fijne structuur. Zandgrond is zeer goed doorlaatbaar en planten kunnen er makkelijk in wortelen. Bij regelval is water snel uitgespoeld en in de zon is de grond snel uitgedroogd. Het geven van extra voeding heeft weinig zin omdat ook voedingsstoffen snel zijn uitgespoeld.

Verbeteren:
Voeg veel organisch materiaal (compost) toe aan de bodem om deze voedzamer te maken. Extra veel verteerd plantenmateriaal houd voedingsstoffen en vocht iets beter vast. Sommige planten groeien op zandgrond juist erg goed, bewerk de bodem in dit geval niet.

Zure bodem zuurminnende planten hoge zuurtegraad hoge ph waarde
  Lastig opnemen van voedingsstoffen...

Eigenschappen:
Een zure bodem, ook wel bodem met een hoge zuurtegraad of hoge ph-waarde, kan perfect zijn voor zuurminnende planten. Planten die liever op een kalkrijke of alkalische bodem staan doen het slecht op een bodem met een hoge zuurtegraad. Deze planten krijgen snel last van kwalen, waarvan meestal het eerste het gele blad te zien is.

Verbeteren:
Door veel kalk te strooien maak je de bodem minder zuur en dus meer alkalisch (of basisch). Planten die graag op een kalkrijke bodem staan kunnen hierdoor makkelijker voedingsstoffen opnemen uit de bodem. Als de bodem van nature zuur is, dan moet er regelmatig kalk worden gestrooid om de lagere zuurtegraad te behouden.

Alkalische bodem basische grond lage zuurtegraad lage ph waarde
  Makkelijk opnemen van voedingsstoffen...

Eigenschappen:
Een alkalische (ook wel basische) grond maakt het voor planten makkelijk om voedingsstoffen op te nemen uit de bodem. Dat geldt dan alléén voor planten die graag een lage zuurtegraad hebben, dus een alkalische bodem. Zuurminnende planten groeien hier slecht op.

Verbeteren:
Je kunt (delen van) de grond zuurder maken door (tuin)turf te strooien in het plantgat, en rondom de zuurminnende planten. Als de bodem van nature alkalisch en dus niet zuur is, dan zal je regelmatig turf moeten strooien om een hogere zuurtegraad te behouden.

Weinig humus humusarm humus arm geen humus
  Weinig veerkracht, ondoorlaatbaar, slechte afwatering...

Eigenschappen:
Wanneer de bodem weinig humus heeft dan heeft deze weinig veerkracht. De grond is niet erg "beweeglijk" en ook niet erg luchtig. De bodem is erg stevig of zanderig maar met weinig organisch materiaal.

Verbeteren:
Sommige planten wensen een humusrijke bodem. Je kunt in dit geval veel organisch materiaal (compost) toevoegen aan de bodem. Meng het goed diep door de grond, dan krijgt de bodem meer veerkracht en een betere structuur. Dit zorgt dat de bodem beter te bewortelen is en tevens een iets betere waterhuishouding heeft.

Veel humus humusrijk humusgrond
  Luchtig, rijk, voedzaam, veerkrachtig, doorlatend...

Eigenschappen:
Een humusrijke bodem is luchtig en veerkrachtig als gevolg van veel aanwezig organisch materiaal. Een humusrijke bodem is voedzaam, doorlaatbaar, makkelijk te bewortelen en heeft een goede waterhuishouding. Een humusrijke bodem bestaat voor een groot deel uit verteerd (of onverteerd) plantaardig materiaal.

Verbeteren:
Op zich is een humusrijke bodem niet slecht, veel planten houden hier juist van. Het kan voorkomen dat je iets wilt planten wat juist graag droog en zanderig staat. Voeg in dat geval vooral erg veel brekerzand toe. Verander liever zo min mogelijk aan een humusrijke bodem, de meeste andere planten doen het hier erg goed op.

Fijne structuur zanderig fijne aarde fijne potgrond zaaigrond
  Kleine deeltjes, fijn als zand, doorlaatbaar...

Eigenschappen:
De bodem heeft een fijne structuur als deze uit hele kleine deeltjes bestaat en weinig grove stukken. Dit kan een bodem zijn die voornamelijk uit fijn zand bestaat, maar ook goed verteerd organisch materiaal wordt uiteindelijk aarde met een fijne structuur.

Verbeteren:
Op zich is een fijne structuur niet slecht, maar dit betekend wel dat veel organisch materiaal goed verteerd is. Hierdoor is een bodem met een fijne structuur vaak niet zo heel humusrijk meer. Mocht dit belangrijk voor je plant zijn, dan kan je half-verteerd organisch plantenmateriaal toevoegen aan de bodem.

Grove structuur grote brokken klei grove stukken
  Grote brokken, vaak kleigrond, onverteerde compost...

Eigenschappen:
Grove stukken in een bodem maken het planten van kleine, jonge plantjes lastiger. De grove stukken kunnen zaailingen beschadigen. Daarom zaaien we zaadjes vaak in zaai- en stekgrond met een fijne structuur.

Verbeteren:
Je kunt grove stukken uit de grond filteren door de grond over een stuk gaas te leggen. De fijne korreltjes vallen dan door het gaas en de grove stukken blijven achter. In het geval van kleigrond met grove stukken werkt dit niet. Meng in dat geval veel brekerzand om de grove stukken op te breken in kleinere stukken. Tuinaarde bevat vaak veel grove stukken. Mocht je dit als zaaigrond voor zaden willen gebruiken dan kan je dit het beste filteren.

Doorlaatbaar doorlaatbare grond doorlaatbaarheid doorlaatbare bodem
  Goede afwatering, snel droog...

Eigenschappen:
Bij een doorlaatbare bodem wordt water snel opgenomen en kan dit makkelijk weg. Dit gaat vaak ook gepaard met het makkelijk te bewortelen door planten, maar zeker niet altijd. Een doorlaatbare bodem kan sneller opdrogen (en uitdrogen) maar zorgt dat planten niet te lang met natte voeten blijven staan.

Verbeteren:
Is de bodem te doorlaatbaar? Dan kweek je waarschijnlijk op zandgrond. Voeg veel organisch materiaal toe, eventueel aarde of (verteerde) compost om de bodem iets minder doorlaatbaar te maken.

Niet doorlaatbaar ondoorlaatbaar ondoorlaatbare grond
  Vast, dicht, slechte afwatering...

Eigenschappen:
Een bodem die niet doorlaatbaar is blijft lang nat na een regenbui. Water kan slecht weg uit de bodem en blijft vaak liggen, of de bodem houd zeer veel vocht vast. Planten blijven lang met natte voeten staan.

Verbeteren:
Is de grond niet doorlaatbaar? Grote kans dat je met kleigrond te maken hebt. Je kunt de bodem beter doorlaatbaar maken op verschillende manieren. Op de eerste plaats is het verstandig veel organisch materiaal (compost) of aarde door de bodem te mengen. Op kleigrond kan brekerzand worden gebruikt om de klei op te breken.