Peper

Capsicum annuum

Minimale plantafstand (cm): 40
Minimale worteldiepte (cm): 30

Afbeeldingen:

keukenplanten peper zaden keukenplanten peper zaailingen keukenplanten peper eerste blaadjes keukenplanten peper bloei keukenplanten peper vruchtdragend

 

volle zon
licht vochtig
matige grondsoorten
niet winterhard
keukenplanten zaaikalender peper

Variëteiten

Pepers zijn er in heel veel verschillende vormen, kleuren en maten die ieder weer een eigen heetheid hebben. De meest bekende en makkelijkste pepersoorten zijn toch wel de Spaanse Cayenne peper en de Mexicaanse Jalapeño peper. Het zijn makkelijke pepers voor iemand die nog nooit pepers heeft gekweekt. Is dit je eerste keer? Begin dan vooral niet aan bijzondere soorten, zoals Habanero en Bhut Jolokia. Deze pepers zijn een flink stuk lastiger om te verzorgen.

Dat pepers er in ze veel verschillende kleuren, vormen en maten zijn dat blijkt maar weer uit onderstaande foto's. Sommige soorten groeien rechtop, anderen zijn dik, weer andere pepersoorten zien er een beetje verschrompeld uit en er zijn zelfs sierpepers. De sierpeper ziet er iets anders uit dan je van een peper bent gewend. Deze wordt vooral gekweekt vanwege de vrolijke en gevarieerde kleurtjes. De sierpeper smaakt niet zo lekker als een gewone peper, maar ook de sierpeper is gewoon eetbaar.

keukenplanten rechtop groeiende cayenne peper

Rechtopstaande Cayenne

Om een makkelijke vergelijking te maken, zie je hierboven een rechtop groeiende Cayenne pepersoort. Dit zijn gewone Cayenne pepers, maar dan een rechtop groeiend ras. Op de foto hieronder zie je ook zo'n rechtop groeiend ras, maar dit is de sierpeper. Ze krijgen gedurende het rijpingsproces veel verschillende kleurtjes, van paars tot oranje en geel, waarna ze (meestal) rood kleuren. De sierpeper is daarom ook ècht een sierpeper, de kleurtjes zijn leuk om te zien. Omdat niet alle pepers tegelijk rijp worden hebben bijna altijd alle pepers weer een andere kleur. De sierpeper is dus gewoon eetbaar, alleen niet zo lekker als de gewone peper.

keukenplanten rechtopstaande sierpeper

Rechtopstaande sierpeper

De hetere pepersoorten zien er vaak vanaf het begin af aan al iets anders uit dan de gewone pepersoorten, waaronder ik versta: Cayenne en Jalapeño pepers. Waar de standaard pepersoorten (en paprikasoorten) vaak een lang en smal blad hebben, is het blad van hetere pepersoorten bijna altijd iets korter en breder, en lijkt het meer "gerimpeld". Hieraan herken je meestal direct dat het om een bijzonder pepersoort gaat. Als je de standaard pepersoorten en de bijzondere (hete) pepersoorten naast elkaar zou zetten, dan zie je de verschillen eigenlijk direct.

keukenplanten habanero peper zaailing

Habanero peper zaailing

Ontkiemen

Pepers zal je binnen moeten voorzaaien, ze komen uit warmere streken en mogen pas na half mei naar buiten. Je kunt pepers in turfpotjes, gewone potjes, zaaitrays, wat je maar wilt voorzaaien. Het makkelijkste is om een kweekkasje of een verwarmde propagator te gebruiken, want de zaden hebben minimaal 20 graden celcius nodig om te ontkiemen. Daarbij houd het deksel van een kweekkasje of propagator ook vocht vast, waardoor je minder water hoeft te geven en daar dus een klein beetje minder omkijken naar hebt.

Verzorging

Basis
De peper is altijd een leuke plant om te hebben als je een zonnige en warme tuin, terras of balkon hebt. Peperplanten, met name de Spaanse Cayennepeper, zijn erg productieve planten als ze het naar de zin hebben. Je kunt er veel pepers van oogsten. Het leuke is dat je pepers ook kunt invriezen en drogen, dus dat je bij een grote oogst ook voor later nog steeds peper hebt.

De Capsicum annuum, peper dus, is niet verwant aan de peper waar de witte, groene en zwarte peper vandaan komt. Dat is een heel andere plant die wel peperplant wordt genoemd, maar waarvan de besjes worden gebruikt. Ook heb je nog de betelpeper, waarvan het blad wordt gebruikt. Dit is wederom een heel andere plant die niets met de hete peper zoals de Spaanse Cayenne te maken heeft. De peperplant zet je het liefste op een zonnig en warm plekje, in de volle zon dus. Het is een handige plant om in een (ruime) pot te kweken. Peperplantjes zijn hier erg geschikt voor, ook qua formaat en groeiwijze.

De peper waar we het hier over hebben is familie van de paprika. Of eigenlijk zijn peper en paprika exact dezelfde plant. Van de ene is de vrucht heet en van de ander niet. Wie nietsvermoedend een hap neemt uit een vrucht die heel veel weg heeft van een hele kleine, rode paprika, kan wel eens onaangenaam verrast worden door de hete tot zeer hete smaak. De heette van peper wordt gemeten in SHU, ofwel Scoville Heat Units.

De heetheid van peper wordt gemeten in SHU, ofwel Scoville Heat Units. Het komt erop neer dat bij deze schaal wordt gekeken hoe veel waterdruppels er moeten worden toegevoegd voor de peper niet meer als heet wordt ervaren. Een gewone zoete paprika staat uiteraard op 0, op de SHU-schaal. Bovenaan de schaal staan onder andere de Bhut Jolokia, Madame Jeanette, Habanero en pepperspray! Ja wel, dat spul uit het spuitbusje dat door de politie wordt gebruikt.

Peper en bestuiving is wel nog even iets wat je moet weten. De insecten doen veel voor je, maar niet alles. En bloemen van de peper die niet (goed) zijn bestoven, vallen gewoon van de plant af. Zonde, want als je de planten met de hand even extra bestuift kan dit worden voorkomen. Het bestuiven van peperplantjes gaat een beetje zoals bij een tomaat. De planten bestuiven praktisch zichzelf, maar hebben daarbij hulp nodig van de wind. Door de plant voorzichtig heen en weer te schudden of met een stok tegen de stam te tikken, veroorzaak je trillingen in de bloemetjes. Hierdoor wordt het stuifmeel binnen de bloemen overgebracht en krijg je dus meer vruchten.

Bodem
Pepers zijn niet erg veeleisend. Ze groeien op nagenoeg ieder soort grond en doen het zelfs redelijk op klei. Ondanks dat is het toch handig om extra compost en organisch materiaal toe te voegen. Pepers houden namelijk toch iets meer van een doorlaatbare bodem en staan graag constant licht vochtig. Het geeft niet als de bodem zelfs een beetje naar droog neigt, zo lang deze maar nooit volledig opdroogt.

Voeding
Veel voeding hebben peperplanten niet nodig. Geef dus ook zeker niet te veel. Als je toch voeding geeft, neem dan een algemene organische mestvoeding en wees met stikstof erg terughoudend. Stikstof is namelijk niet aan te raden voor pepers, omdat dit voornamelijk de bladgroei stimuleert en niet zo zeer de ontwikkeling van de bloemen en pepers die hieruit groeien. Het beste is om de plant regelmatig te voeden met kalium voor een betere weerstand. De plant is dan beter bestand tegen extreme kou of warmte, en tegen schimmels of infecties.

Snoeien
Toppen en dieven, daar heeft men het wel eens over als het gesprek over pepers gaat. Toppen is het uitnijpen (weghalen) van de top van de peperplant. Van het groeipunt om precies te zijn. Wat er vervolgens gebeurd is dat de plant niet één maar twee groeitoppen maakt. Volgens velen zorgt dit voor een hogere opbrengst en grotere vruchten.

Dieven is het verwijderen van (beginnende) zijtakken aan de peperplant. Deze beginnen met een onschuldig klein blaadje in de bladoksel, maar groeien snel uit tot een nieuwe en volwaardige zijtak. Voorstanders van het dieven van peperplanten zeggen twee dingen. Het eerste is dat de zijtakken energie wegnemen en dat de plant energie moet verdelen over de vruchten die aan de zijtakken groeien. Dit zorgt voor kleinere vruchten en een mindere opbrengst. Het tweede is dat dieven zou zorgen dat je geen zijtakken hebt die kunnen afbreken bij harde wind, en daar ben ik het een heel klein beetje mee eens.

Wat ik zelf vind? Dieven bij tomatenplanten is hard nodig, bij peperplanten niet zo. Peperplanten zijn over het algemeen veel sterker en kunnen aardig wat hebben. Zo kunnen peperplanten ook zonder stokje vaak nog rechtop groeien (al is een stokje altijd aan te raden). Veel tomatensoorten kunnen dat niet. Ook toppen vind ik eigenlijk overbodig. Zo wel toppen als dieven heb ik geprobeerd, de verschillen waren bij mij erg minimaal. Hoewel ik dit wel eens heb verdedigd kan ik nu eigenlijk zeggen dat het weinig uitmaakt. Maar goed, kijk vooral voor jezelf en je eigen planten wat het beste werkt!

Gevaren
Bij pepers zijn er weinig gevaren. In tegenstelling tot paprika's zijn pepers niet zo heel gevoelig voor zonnebrand. Het plaatsen van een stokje is aan te raden om de plant te beschermen bij harde wind, al kunnen de meeste rassen aardig wat hebben. Er is best wat wind nodig om zo'n takje of stammetje te breken. Bij pepers is -denk ik- het grootste gevaar juist dat de sappen ervan aan je handen blijven zitten. Deze blijven zelfs na het wassen van de handen nog enkele dagen in je huid aanwezig. Draag (plastic) handschoentjes bij het snijden om dit te voorkomen. Wrijf je toch per ongeluk in je ogen, dan zal je dat merken ook. De sappen van pepers kunnen ernstige oogirritatie veroorzaken die na ongeveer 5-10 minuten afneemt en waar je de hele dag nog een naar gevoel aan kan overhouden.

Oogsten

De meeste pepers kun je gewoon plukken, zonder schaar, het steeltje laat vanzelf los. Trouwens ook als de pepers minder rijp zijn en je kunt pepers zeker ook groen oogsten. Ze zijn dan iets minder heet dan gewoonlijk. De smaak van een peper komt wel het beste tot z'n recht als je de peper volledig rijp oogst. Het komt vaak voor dat de planten veel pepers produceren, zeker als de bestuiving goed is gegaan. Na het oogsten gaat de productie van de plant gewoon verder, vergeet dus ook zeker niet na de eerste oogst de bloemen verder te bestuiven. Dan krijg je namelijk nog veel meer pepers en kun je meerdere keren oogsten van de zelfde planten.

keukenplanten peper oogst

Peper oogst

Gebruiken

Peper wordt in gerechten gebruikt om deze wat heter te maken. Wat pittiger. Je moet erg voorzichtig zijn met het gebruik van peper, omdat je al snel te veel gebruikt en het hele gerecht niet meer te eten is. Of je moet ervan houden natuurlijk, want peper wordt wereldwijd gebruikt. In Thailand kennen ze enkele van de heetste pepers. Zij maken daar sambal van, maar je kunt peper ook drogen in de zon of invriezen.

Bewaren

Verse pepertjes blijven enkele maanden houdbaar. Je kan ze drogen, maar in de vriezer blijven pepertjes nog minstens een jaar goed. Ingevroren pepertjes leveren wel iets in op smaak en aroma. Je kunt de meeste pepers ook (in de zon) drogen en in een afgesloten pot bewaren. Ook dan blijft de peper nog erg lang goed. Natuurlijk gaat de kwaliteit en smaak iets achteruit als de peper wordt ingevroren of gedroogd, maar zo heb je wel gedurende een langere periode peper uit eigen tuin.

Peper (Cayenne) Buzzy Seeds

Peper (Cayenne) Buzzy Seeds

Plant peper bij voorkeur op een zo warm en zonnig mogelijk plekje in de tui..

€ 1,99 Excl. BTW:€ 1,64

Peper (Habanero) Buzzy Seeds

Peper (Habanero) Buzzy Seeds

Plant peper bij voorkeur op een zo warm en zonnig mogelijk plekje in de tui..

€ 2,59 Excl. BTW:€ 2,14

Romberg Zaai- en stekgrond BIO 5L

Romberg Zaai- en stekgrond BIO 5L

Deze biologische zaai- en stekgrond is zeer fijn en luchtig van struct..

€ 5,50 Excl. BTW:€ 4,55