Sopropo

Momordica charantia

Minimale plantafstand (cm): 20
Minimale worteldiepte (cm): 30

 

volle zon
licht vochtig
alle grondsoorten
niet winterhard
keukenplanten zaaikalender sopropo bittermeloen balsempeer

Variëteiten

Een sopropo lijkt als vrucht heel erg op een gerimpelde komkommer vol wratten. Omdat het plantje op exact de zelfde wijze groeit, met hechtrankjes, denkt men al snel dat het familie van de komkommer is en ongeveer het zelfde zal smaken. De sopropo is dat echter niet. Wie een hap uit de vrucht neemt met de gedachte dat het een komkommer is, komt van een koude kermis thuis. De smaak is namelijk erg bitter, en daarom wordt de sopropo ook wel bittermeloen genoemd. Een meloen is het echter ook absoluut niet. Er zijn niet veel verschillende soorten sopropo, maar hoofdzakelijk twee: De Surinaamse sopropo is een normaal groene vrucht die ook wel foekwa wordt genoemd. De Thaise sopropo is een lichtgroene vrucht die door de opvallende lichte kleur goed te onderscheiden is.

Vermeerderen

Het makkelijkste is om één zaadje per potje aan te houden, omdat dit plantje snel een groot wortelstelsel maakt. Zou je ze met meerdere in één bakje zaaien dan krijg je de wortels niet meer uit elkaar zonder deze te beschadigen. Daarnaast zijn ook de zaden erg groot en is een klein (turf)potje niet handig om in te zaaien. Bij ten minste 20 graden celcius (kamertemperatuur) kiemt het plantje binnen één tot twee weken. Je zaait sopropo altijd in de vensterbank voor, bij voorkeur op het zuiden. Wees echter wel voorzichtig met sterk direct zonlicht zo halverwege het voorjaar. Sopropo is gevoelig voor zonnebrand op het blad, maar naarmate het plantje groter wordt kan deze het zonlicht steeds beter verdragen.

Verzorgen

Basis
De sopropo of bittermeloen is een exotische plant die hier lastig is om te kweken. Je hebt daarom eigenlijk altijd wel een kweekkas nodig, op een zonnige plek natuurlijk. Sopropo is met name in Suriname populair. De plant, die ook bittermeloen wordt genoemd, heeft iets nodig om langs omhoog te klimmen. Op de zelfde wijze als komkommers en meloenen maakt bittermeloen/sopropo hechtrankjes. Deze willen zich ergens aan vastgrijpen. Het beste is om de plant langs een lange stok, of een draad aan het dak van de kweekkas, omhoog te laten klimmen.

Bodem
Een te natte bodem is een grote boosdoener voor sopropo. Zorg dat de bodem eigenijk constant licht vochtig blijft. Het beste is om compost en organisch materiaal in de bodem te verwerken, dit zorgt namelijk voor net iets meer humus en doorlaatbaarheid. Sopropo houd van een tamelijk zanderige en goed gedraineerde bodem. Brekerzand en leem door de bodem mengen is daarom een extra goed idee. Hoewel dit voor de ideale omstandigheden zorgt, kan sopropo in principe ook nog wel op andere grondsoorten worden gekweekt.

Voeding
Sopropo heeft wel flink wat kalium nodig voor een verbeterde weerstand. Dat is extra belangrijk omdat de plant nogal gevoelig is voor schimmel en andere aandoeningen, nog meer dan de komkommer. Ook (extreme) warmte of kou kan de plant niet verdragen. Met een betere weerstand is de plant hier dus iets beter tegen bestand. Het is gebruikelijk om naast kalium ook regelmatig een algemene organische meststof toe te dienen. Wees wel voorzichtig met het geven van stikstof en doe dat liever helemaal niet. Je wilt namelijk dat de plant voornamelijk vruchten maakt en dat je niet te veel de bladgroei stimuleert. Met compost en organisch materiaal in de bodem maak je deze, naast meer humusrijk, ook net iets voedzamer.

Snoeien
Sopropo maakt veel zijscheuten. Door deze voor een groot deel te verwijderen houd je het overzicht in de plant en kan je deze makkelijk leiden. Het verwijderen van zijscheuten is echter geen vereiste, maar het kan van pas komen in kleine kweekkasjes met beperkte ruimte. Bijvoorbeeld als je de plant recht omhoog wilt leiden langs een draad, en als je de plant zo smal mogelijk wilt houden. Zorg -als je zijscheuten verwijderd- dat je zo'n 3-5 zijscheuten laat zitten.

Gevaren
Sopropo lijkt qua groei en (een beetje) qua vorm op de komkommer. Dat doet vermoeden dat je de planten het zelfde kunt behandelen en dat ze de zelfde verzorging nodig hebben. Niets is minder waar, want de sopropo is vaak best wat kieskeuriger dan de komkommer. Een komkommer zou ik niet aanraden aan beginners, maar de sopropo dus absoluut niet. Als je de uitdaging aandurft, kies dan vooral een zo warm en zonnig mogelijke plek uit. Bij voorkeur zet je sopropo in een kweekkas.

Een ander groot gevaar bij sopropo is dat deze erg vatbaar is voor meeldauw, zo wel de echte als valse meeldauw. Dit uit zich als een soort witte, poederachtige schimmel die op of onder het blad zit. De plant kan hierdoor ernstig geremd worden in de groei en zelfs afsterven in het ergste geval, zonder vruchten te geven. Je kunt sopropo sterker maken (lees: de weerstand verbeteren) door het toedienen van extra kalium, bijvoorbeeld in de vorm van vinassekali. Dit staat algemeen bekend om het verbeteren van de weerstand van planten tegen warmte en kou, maar ook tegen schimmels en infecties.

Oogsten

Sopropo oogst je als de vrucht de grootte heeft van een komkommer. Dat kan in ons klimaat misschien iets kleiner zijn, maar de vrucht hoort in ieder geval nog groen te worden geoogst. Door de vruchten te oogsten stimuleer je tevens de plant om nog meer vruchten te maken. Heb je dus maar één balsempeer dit jaar? Niet getreurd, zo lang het nog warm is kan er van alles gebeuren. Wanneer de vrucht gele vlekken begint te krijgen, ben je eigenlijk te laat. Net als bij komkommer wordt de vrucht dan overrijp.

Gebruiken

Vooral in de surinaamse keuken is bittermeloen tegenwoordig veel gebruikt. Hoewel de vrucht bitter is, valt daar erg veel aan te doen in combinatie met andere ingrediënten. Ook in Azië, waar de vrucht oorspronkelijk vandaan komt, is deze tot heden nog veel gebruikt. Balsempeer, sopropo is geschikt voor de wok of roerbak, maar kan ook op andere manieren worden bereid. Omdat de smaak tamelijk sterk is en niet iedereen de smaak kan waarderen, kan je de vrucht zoeten met zoetstoffen. Sopropo is voornamelijk in pittige gerechten erg lekker.

Bewaren

De vrucht is het lekkerste als je deze direct na het oogsten gebruikt (of oogst wanneer je deze gaat gebruiken). Sopropo kan zeker niet worden ingevroren, dit verslechtert de smaak en structuur direct. Ook verwerkt in een ander gerecht is dit niet aan te raden.