plant banner

Plantenlijst laden...

Vanille
Vanilla planifolia

plant icon
Vanille
Vanilla planifolia
light icon
water icon
soil icon
winter icon

24

18

40CM

40CM
pH
6.0 - 7.0
NPK
5-4-7
Jan.
Feb.
Mrt.
Apr.
Mei.
Jun.
Jul.
Aug.
Sep.
Okt.
Nov.
Dec.
alles
vroeg
middelvroeg
laat
jaarlijks

Vanille kweken

Vanille soorten

Welke soorten vanille zijn er? Vanille is eigenlijk een orchidee. De vanille-orchidee groeit dan ook onder dezelfde omstandigheden als de meeste andere orchideeën. Wel maakt de vanille-orchidee als een van de weinigen ook luchtwortels. Het is bovendien de enige uit zijn soort die ook vruchten maakt.

Vanille is een van oorsprong tropische plant, welke groeit bij een zeer hoge luchtvochtigheid en hoge temperaturen. De teelt vindt grootschalig plaats op Madagaskar, waar de plant tot wel 15 meter hoog kan groeien.

Vanille zaaien en planten

Wanneer kan je vanille zaaien? Vanille kan je binnen (voor)zaaien van april tot september. De beste temperatuur om vanille te ontkiemen is boven de 24℃.

Als je het ons vraagt kan je veel beter een vanilleplantje kopen. Er is vrij eenvoudig aan te komen, het is de verzorging die nogal uitdagend is. Je kunt vanille natuurlijk zaaien als je zaden hebt gekocht, maar de kans dat dit lukt is dan wel minimaal.

Hoe zaai je vanille? Vanille is een zeer lastige kiemer. De meeste vanillesoorten ontkiemen alléén als er bepaalde, specifieke schimmels aanwezig zijn in de bodem. Deze schimmels heten Mycorrhiza en dragen bij aan de opname van voedingsstoffen door de jonge plantjes.

De grootste kans van slagen heb je bij 22+ graden celcius, bijvoorbeeld in een goed verwarmde propagator met een hoge luchtvochtigheid, in potjes gevuld met een groeimedium zoals vermiculiet. De kiemtijd kan ontzettend wisselen.

Per vierkante meter kan je ongeveer 3 tot 7 vanille planten laten groeien in de volle grond. In rijen kan je ongeveer 2 tot 4 vanille planten per strekkende meter laten groeien in de volle grond.

Vanille verzorgen/standplaats

Hoe kweek je vanille? Om het maar direct te zeggen, het is een zeer grote uitdaging. Vanille is van oorsprong een tropische, klimmende orchidee. In landen van oorsprong wordt de plant vaak tot wel 15 meter hoog. De plant klimt langs boomstammen.

Over de teelt in ons klimaat is weinig bekend, simpelweg omdat de teelt niet zo erg loont. Toch is het wel mogelijk. Je hebt er dan in ieder geval een goed verwarmde serre voor nodig, of een vensterbank achter een hoog raam. Bij voorkeur niet op het zuiden maar juist op het zuidoosten.

In de volle zon krijgt vanille snel last van zonnebrand. Dat hebben we hier zelf ervaren. Achter glas op het zuiden is niet erg prettig voor je plantje. Behandel vanille een beetje hetzelfde als een gewone orchidee. Als dat je goed af gaat, wordt de teelt van vanille al een stuk makkelijker.

Vanille groeit van oorsprong langs bomen en kan dus beter iets meer schaduw ontvangen dan direct zonlicht. De luchtwortels gebruikt het plantje ook als hechtrankjes. Zorg dat de temperatuur altijd boven de 18 graden celcius blijft. Wees je ook bewust dat de plant hier de 15 meter niet zo snel zal halen.

In tropische gebieden zit de lucht vol mineralen. Zo kan vanille in het wild wel eens alle voeding via de luchtwortels binnen krijgen. Zo verliest de plant soms volledig het contact met z'n eigen wortels. Vanille groeit dan verder met enkel luchtwortels langs bijvoorbeeld een boomstam.

Wees uiterst voorzichtig met de luchtwortels. Vanille groeit nu eenmaal niet zo snel in onze vreemde omgeving. Met name de droge lucht binnen is erg slecht voor deze luchtwortels. Wanneer de luchtwortels te weinig opnemen sterven ze af, en het duurt erg lang voor vanille om nieuwe luchtwortels te maken.

Vanille goede en slechte buren

Vanille maakt luchtwortels welke tevens dienst doen als hechtrankjes, waardoor het plantje vaak langs stokjes wordt geleid.

Vanille wisselteelt
Voor het kweken van vanille hoef je geen wisselteelt te gebruiken.

Vanille goede buren
Vanille heeft geen nadrukkelijk goede buren.

Vanille slechte buren
Vanille heeft geen nadrukkelijk slechte buren.

Vanille water geven

Hoeveel water heeft vanille nodig? Geef vanille niet te veel water. Het beste kan je dit plantje, ook wat water geven betreft, hetzelfde behandelen als een orchidee. Het is uiteindelijk ook een orchidee. Wel is het ontzettend nuttig om de plant te benevelen, want:

Vanille maakt luchtwortels. Deze nemen vocht en voedingsstoffen/mineralen op uit de vochtige lucht. Als de lucht niet voldoende vochtig is sterven deze luchtwortels af. Om dit te voorkomen zal je het vanilleplantje zeer regelmatig moeten benevelen, bij voorkeur met lauwwarm water.

Door te benevelen zorg je dat de luchtwortels blijven werken en vocht blijven opnemen, evenals eventuele voedingsstoffen die hierbij meekomen. Zo lang de luchtwortels iets te doen hebben blijven deze leven. Het duurt lang voor vanille om nieuwe luchtwortels te maken. water vernevelen over luchtwortels

Vanille grondsoort

Welke grond heeft vanille nodig? Vanille is een orchidee, en net als de meeste orchideeën groeit ook vanille vaak op de schors van andere bomen. Neem daarom speciale potgrond voor orchideeën en gebruik dit voor je vanilleplant. Deze potgrond bestaat vaak uit grove stukken schors.

Om het maar even te benadrukken: gebruik absoluut géén gewone tuinaarde, zaaigrond of andere aarde uit zakken die je doorgaans gebruikt.

pH-waarde (zuurtegraad):
6.0
7.0
ZUUR BASISCH

Wat is pH?

Vanille bemesten

Moet je vanille bemesten? Ja, vanille heeft absoluut extra voeding nodig. Het gaat dan ook niet om de voeding die je doorgaans geeft aan je planten. Voor vanille kan je het beste voeding speciaal voor orchideeën gebruiken, want de vanilleplant is een orchidee. Bovendien is de voeding (bijna altijd) vloeibaar.

Omdat vanille luchtwortels maakt is vloeibare voeding extra voordelig. Je kunt het namelijk mengen met het water dat je gebruikt om de plant te benevelen. Op die manier blijven de luchtwortels werken om voeding uit de lucht te halen, of in dit geval uit de fijne nevel.

Welke meststof gebruik je voor vanille? De beste meststof voor het kweken van vanille heeft bij benadering een NPK samenstelling van 5-4-7.

N5
P4
K7

Wat is NPK?

Vanille bloei en bestuiven

Wanneer bloeit vanille? Vanille bloeit doorgaans van maart tot juni.

Moet je vanille bestuiven? Ja, en dat is niet zo makkelijk als je denkt. Allereerst bloeit vanille maar heel kort. Vaak bloeit vanille dan rond 6 uur in de ochtend, maar de bloemen zijn tegen het middaguur al lang weer uitgebloeid. Als de bloemen niet worden bestoven dan vallen ze van de plant zonder iets achter te laten.

Vanille bloeit niet zo snel, zeker niet in een omgeving die niet ideaal is. Het bloemvlies moet voor de bestuiving worden doorbroken met een scherp voorwerp. In tropische gebieden zijn daar insecten voor, maar wij doen dit met de hand. Vervolgens druk je de mannelijke pollen en vrouwelijke stempels voorzichtig tegen elkaar.

Wanneer vanille oogsten

Wanneer kan je vanille oogsten? Vanille oogst je doorgaans van april tot september.

Hoe oogst je vanille? Als je het ongelofelijke geluk hebt gehad dat je vanilleplant is gaan bloeien, en ook de bestuiving lijkt te zijn gelukt, dan kan je vanille snel gaan oogsten. Na de bloei verschijnt er een soort peulvrucht op de plek van de bloem. Dit is het enige deel van de plant dat voor consumptie kan worden gebruikt.

Plantkundig gezien zijn deze peulen eigenlijk meer een soort bessen. In de peulen zitten de zaden van de vanilleplant. De peulen verschijnen alléén na een succesvolle bestuiving. De complete peulen zijn de vanillestokjes, maar ze moeten nog wel worden bewerkt voor je ze kunt gaan gebruiken.

Pluk de peulen als deze een mooi groot formaat hebben gekregen en leg deze te drogen. Daarna volgt een uitgebreid proces om van de peulen de bekende vanillestokjes te maken, die je vervolgens in de keuken kunt gebruiken.

Vanille gebruiken en bewaren

Hoe gebruik je peulen van de vanille-orchidee? Nadat je de peulen hebt geplukt moeten deze eerst heel goed drogen. Doe dit direct na het plukken om te voorkomen dat er schimmels ontstaan. Wanneer de vanille gedroogd is zijn de stokjes vrij hard geworden. Het is dan alleen nog niet de vanille die je kunt gebruiken in de keuken.

Na het drogen worden de vanillestokjes geweekt in een alcoholoplossing. De oplossing bestaat voor zo'n 35% uit alcohol. Na het weken worden de peulen opnieuw gedroogd tot deze hard zijn geworden. Daarna kunnen de vanillestokjes eindelijk worden gebruikt in de keuken.

Vanillestokjes worden gebruikt om aroma toe te voegen aan diverse gerechten. Ze worden vaak mee gekookt bij het maken van stoofpeertjes. Ook worden de stokjes soms in bakjes met suiker gestopt om de suiker een vanille aroma te geven. Vanille is nog veel breder te gebruiken in ontelbaar veel gerechten.

Hoelang kan je vanillestokjes bewaren? Vanillestokjes blijven als ze goed zijn verwerkt nog minstens een jaar houdbaar, vaak zelfs langer. Goed gedroogde stokjes kunnen eigenlijk niet meer bederven.

Vanille ziektes en plagen

Welke ziektes en plagen zijn er bij vanille? De vanille-orchidee krijgt als gevolg van lage temperaturen in combinatie met vochtig weer, of juist een erg droge lucht, de meeste kwaaltjes. Vaak gaan blaadjes rotten of drogen luchtwortels op. Het duurt erg lang voor vanille nieuwe luchtwortels heeft gemaakt. Dit maakt het plantje tamelijk kwetsbaar en niet erg geschikt voor in een gemiddelde huiskamer.

Vanille plant tabel

Zaaikalender
Binnen (voor)zaaien april - september
Kweekkas (uit)planten mei - september
Oogsten april - september
Bloeitijd maart - juni
Verzorging
Wisselteelt
Standplaats halfschaduw
Waterbehoefte weinig
Grondsoort geen voorkeur
Winterhard nee
Bemesting (NPK) 5-4-7
Zuurtegraad (pH) 6.0 - 7.0
Afmetingen
Min. zaai-/plantafstand 40 cm
Min. potmaat c.a. 15-25 liter
Per m / rij 2 - 4 planten
Per m² / veld 3 - 7 planten
Temperaturen
Min. kiemtemperatuur 24 ℃
Min. veilige temperatuur 18 ℃
Goede en slechte buren
Wisselteelt Wisselteelt is niet van toepassing.

Vertel iemand over deze pagina:

Nieuwe planten...

plant thumbnail

Melde plant icon
Atriplex hortensis

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Hoe kweek je melde? Er zijn veel verschillende soorten melde, waarvan de verzorging vrijwel gelijk is. Melde kan erg groot worden, maar dit is deels afhankelijk van de standplaats en van de ruimte die de plant heeft om te groeien.

Melde kweken lukt doorgaans veel beter in de halfschaduw. Als de planten meer ruimte krijgen worden ze groter. De plantafstand is dus een indicatie, je kunt ermee variëren. Bij grotere planten zijn de stengels minder lekker om te eten, maar wordt het blad wel groter.

Melde is ontzettend makkelijk te kweken. Veel soorten melde worden immers gezien als onkruid en verwijderd uit de (moes)tuin. Melde komt veel voor in het wild.

Lees meer...

plant thumbnail

Komijn plant icon
Cuminum cyminum

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Hoe kweek je komijn? Komijn komt uit warmere streken en staat daarom graag in de volle-zon. Hoewel veel warme niet per se vereist is groeit het plantje dan wel beter. Komijn, ook wel witte komijn, is een éénjarige dat zichzelf kan uitzaaien. Omdat komijn zo klein blijft, kan je komijn kweken op bijna iedere plek (ook in potten).

Lees meer...

Basis verzorging...

footer wave afbeelding