Olijf

Olea europaea

Minimale plantafstand (cm): ...
Minimale worteldiepte (cm): ...

Afbeeldingen:

keukenplanten olijf
volle zon
droge grond
lichte grondsoorten
matig winterhard
keukenplanten zaaikalender olijf

Variëteiten

Er zijn officieel, wereldwijd meer dan 2000 olijven rassen. Het is daarom best voor te stellen dat je niet zo goed weet welk ras je moet kiezen. Ook bij kwekers, veilingen, tuincentra en dergelijke zijn er nog aardig wat rassen te vinden. Het beste kies je een ras dat zo goed mogelijk winterhard is en temperaturen flink onder het vriespunt kan verdragen. Dat kunnen ze eigenlijk nooit, maar sommige soorten kunnen er beter tegen dan anderen. Er zijn ook nog olijfsoorten die groene olijven maken, of grote zwarte olijven (Kalamata), olijven met meer of minder vruchtvlees en zelfs ook gerimpelde olijven. Dit zijn de verschillende rassen die ook in Mediterrane streken worden geteeld.

Vermeerderen

Olijven uit zaden (eigenlijk pitten) opkweken wordt eigenlijk nooit gedaan. Dit heeft vooral te maken dat het wel een half jaar kan duren voor de pitten zijn uitgekomen. Mogelijk lukt het iets sneller als je de buitenste harde laag van de schil gedeeltelijk weg schuurt met schuurpapier. Als het lukt om een olijf uit een pit op te kweken, met héél veel geduld, dan zijn het ook nog eens erg trage groeiers. Als je een olijfboompje koopt bij een kweker kan het nog wel een jaar of 5 duren voor je olijven krijgt, als je überhaupt dat geluk hebt. Bij een olijfboompje uit zaden kan het nog veel langer duren. Grote kans dat je kinderen pas olijven kunnen plukken! Het is wel een leuk experimentje natuurlijk, olijf pitten kunnen namelijk best wel kiemen na enige tijd. Het beste zaai je de pitten in een pot bij de kamerplant, hopelijk komt er dan over een half jaar eens iets op. Voor de grootste kans op olijven kan je toch echt beter een boompje kopen bij een kweker.

Verzorging

Basis
Olijven zijn niet makkelijk te kweken, je moet eigenlijk een beetje geluk hebben dat de plant gaat bloeien en ook echt olijven produceert. Als je dat geluk dan hebt, kan je wel eens heel veel van een klein olijfboompje oogsten. Maar het blijft natuurlijk geluk hebben, een olijfboom geeft geen garantie voor een oogst. De olijfboom komt ook helemaal niet van hier, maar van warmere streken zoals bijvoorbeeld Griekenland. Vaak worden kleine olijfboompjes verkocht en gehouden als sierplant (of boompje eigenlijk), net als verschillende siercitrus boompjes. Denk aan sinaasappel, mandarijn of citroen die uit dezelfde streken komen. Je kunt de olijven gewoon gebruiken als de als sierboom gekochte olijfboom ze dan toch produceert.

Een olijfboom is maar matig winterhard. De groei staat in de koude maanden volledig stil en het beste is om het boompje te beschermen tegen vorst. Een zeer strenge vorst overleeft het boompje vaak niet. Om het olijfboompje te beschermen tegen vorst, zorg je het liefste voor noppenfolie rondom de stam en grootste takken, al dan niet gevolgd door een laag jute bijvoorbeeld. Pak het boompje stevig in, zeker als je een al wat oudere olijfboom hebt. Die wil je natuurlijk niet straks moeten missen. Je kunt warmtekabels gebruiken om het olijfboompje een beetje extra warmte te geven.

Een olijfboom zet je in de volle zon, want deze heeft echt al het zonlicht nodig wat die kan krijgen. En warmte natuurlijk, dat mag ook zeker niet ontbreken. Gelukkig geeft ons voorjaar een aangename warmte en onze zomers vaak een aardig hoge temperatuur. Dat is ideaal voor de olijfboom.

Bodem
Een olijf staat graag op een droge grond, daar kan het boompje goed in overleven. Net als in Mediterraan gebied regent het niet vaak. Je mag best met regelmaat water geven, maar laat de grond dan ook weer goed opdrogen en geef niet te veel in één keer. In principe doen olijfbomen het goed op ieder soort grond, maar hebben ze de voorkeur voor een droge, klei-achtige bodem. Dat is in ons klimaat een lastige combinatie. Er is vaak klei, maar vaak doorweekt. Het regent hier vaker en de klei blijft ook lang nat.

Als je een olijfboom in pot kweekt is de bodem een stuk makkelijker onder controle te houden. Je geeft de olijfboom kleigrond in de pot, maar laat deze ook goed opdrogen. Bij hevige regenval kan je het olijfboompje onder een afdak of tijdelijk in de tuinkas plaatsen. Zo blijft de grond toch droog genoeg, en raakt deze ook niet doorweekt door de regen. In een pot is de olijf het makkelijkst te houden.

Bij een grote, oude olijfboom in pot is deze vaak te zwaar om te tillen om deze te verplaatsen. Je kunt in dit geval ook de pot afdekken met iets waardoor water langs de zijkanten wegstroomt. Twee halve deksels die je om de stam kunt schuiven, een waterdicht doek wat je rondom de stam kunt leggen, etc. Gebruik je een doek? Dan bind je deze het beste iets hoger dan de rand van de pot rondom de stam. Water stroomt dan langs de zijkanten weg. Als je een afdakje of kweekkas hebt kan je het boompje tijdelijk hierin plaatsen.

Voeding
Voor olijven geef je het liefst een speciaal soort plantenvoeding. Een organische, vloeibare en geconcentreerde meststof is makkelijk. Deze stroomt meteen in de bodem en is direct actief. Je kunt de meststof dan verdunnen met het water dat je toch al van plan was om te geven. Een meststof in korrelvorm heeft flink wat waterbeurten nodig om volledig de bodem in te spoelen. De korrels zijn lastig in kleigrond in te harken en blijven dan op de grond liggen. Dat gaat schimmelen en stinken, en trekt vaak ongedierte aan.

Een vloeibare mestvoeding is dus het beste, maar kies dan vooral een speciale voeding voor mediterrane planten. Of natuurlijk vloeibare plantenvoeding voor citrus en olijf die in het bijzonder geschikt is voor olijfboompjes dus. Een algemene organische mestvoeding voor de moestuin is af te raden. Dit werkt goed voor sommige niet-inheemse en voor vrijwel alle Hollandse groenten, fruit en kruiden. Alleen niet zo voor mediterrane planten met een bijzondere behoefte. Liever geen algemene mestvoeding voor de moestuin dus.

Gevaren
Vorst is het grootste gevaar van de olijfboom. Door het boompje vooral in de volle zon te laten staan verklein je de kans op schade door vorst. Bij zeer strenge vorst is de kans op schade erg groot en kan je het boompje het beste beschermen. Dat kan met noppenfolie, juten zakken, warmtekabels rondom de stam, wat je maar kunt bedenken. Zelfs met een vuurkorf. Vaak werd dit middel vroeger op kleine boomgaarden gebruikt om de vorst te weren. Men zette een vuurkorf tussen de fruitbomen om de vorst op afstand te houden, en dat werkte verrassend goed. Boeren waren er alleen wel heel de nacht mee bezig, om het vuur op gang te houden.

Oogsten

Olijven oogst je in de oorspronkelijke landen in het najaar. In ons land kan de oogsttijd wat afwijken maar zal dit ook zo rond het najaar zijn. Het makkelijkste is om de olijven van de takken te ritsen of te plukken. In de oorspronkelijke landen waar olijven groeien kan één olijfboom zo'n 30 kilo olijven opleveren. In Nederland zal dit natuurlijk niet zo snel gaan, maar ook hier kan je genieten van lokaal gekweekte olijven als je een olijfboompje hebt staan.

Gebruiken

Olijven worden nooit direct van de boom gegeten, dan zijn ze niet lekker. Ze worden eerst ingemaakt. Dit kan op verschillende manieren. Dit proces is vrij eenvoudig maar neemt veel tijd in beslag. Één van de manieren is om salamoia te maken: een oplossing van water en zout wordt aan de kook gebracht en er worden (Italiaanse) kruiden aan toegevoegd. Als het mengsel is afgekoeld worden de olijven erin gelegd en enkele maanden bewaard.

Bewaren

Vers geplukte olijven drogen erg snel uit. Je kunt ze het beste direct inmaken. Verse olijven in olie zijn maximaal 2 weken houdbaar. Je kunt olijven ook invriezen en maximaal 3 maanden bewaren.


Ontvang kweektips

Meld je aan en ontvang als eerste nieuwe zaaikalender items, kweektips, recepten en weetjes!

Aanmeldformulier

Door bovenstaande gegevens te versturen ga je akkoord met onze privacyverklaring.

Citroen

Citroen

In één oogopslag alle behoeften van de citroenboom! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Sinaasappel

Sinaasappel

In één oogopslag alle behoeften van de sinaasappelboom! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Perzik

Perzik

In één oogopslag alle behoeften van de perzikboom of nectarineboom! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel mee

Lees meer  

Vijg

Vijg

In één oogopslag alle behoeften van de vijgenboom of struikvijg! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Amandel

Amandel

In één oogopslag alle behoeften van de amandelboom! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Pepino

Pepino

In één oogopslag alle behoeften van de meloenpeer! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Oregano

Oregano

In één oogopslag alle behoeften van oregano, marjolein of majoraan! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel mee

Lees meer  

Basilicum

Basilicum

In één oogopslag alle behoeften van basilicum! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Ontkiemen

Ontkiemen

Alles begint met het ontkiemen van een zaadje. Er zijn veel verschillende manieren om dat te doen, ieder met eigen voor- en nadelen. Het belangrijkste is de temperatuur, want sommige zaden ontkiemen alleen boven een bepaalde temperatuur. Ook is het belang

Lees meer  

Water

Water

Waterstof is één van de belangrijkste sporenelementen die planten nodig hebben en wordt verkregen uit water. Te veel water zorgt voor slappe planten die in het ergste geval verdrinken. Te weinig water zorgt voor slap hangende planten. In beide gevallen ka

Lees meer  

Bodem

Bodem

Sommige planten groeien bijna overal goed, maar voor andere planten is de juiste bodem het verschil tussen leven en dood. In onze handige zaaikalender kan je per plant de gewenste grondsoort bekijken, en daar uitgebreid over lezen op de pagina van de plan

Lees meer  

Voeding

Voeding

Voor de ontwikkeling en opbrengst van je planten is het geven van voeding belangrijk. Misschien kweek je op arme grond of heeft het soort grond dat je gebruikt niet alle voedingsstoffen in huis. Het geven van extra meststoffen zorgt voor een betere groei.

Lees meer  

footer wave afbeelding