plant banner

Saffraan
Crocus sativus - Iridaceae
Poten kweken en oogsten

°C-7
°C16
CM15
x
CMx
Jan.
Feb.
Mrt.
Apr.
Mei.
Jun.
Jul.
Aug.
Sep.
Okt.
Nov.
Dec.
alles
vroeg kweekkas
laat kweekkas
vroeg buiten
middelvroeg buiten
laat buiten
jaarlijks
  Zaaien onder glas
  Planten in kweekkas
  Buiten zaaien
  Buiten (uit)planten
  Bloeitijd
  Oogsten
  Snoeien

Saffraan planten, kweken en je eigen saffraan oogsten!

Saffraan draagt de (Latijnse) wetenschappelijke naam Crocus sativus en is een lid van de lissenfamilie, ook wel iridaceae.

Samenvatting

Saffraan zijn gedroogde stampers uit saffraankrokussen. Zelf saffraan kweken is bijzonder makkelijk. Saffraan oogsten is alleen erg veel werk. Samen met de zeer kleine opbrengst maakt dit saffraan tot de duurste specerij ter wereld. Ook is saffraan maar hele korte periode in het jaar te oogsten.

Je kunt zelf saffraan kweken door de bloembollen van de saffraankrokus te planten. Saffraan planten we zelf in de vroege herfst, en saffraan kweken we nooit op zure grond. Geef regelmatig water als de herfst niet erg nat is. Strooi ook regelmatig kalk. De rest van het jaar hoef je een saffraankrokus niet te verzorgen.

Bij Keukenplanten kan je bloembollen van de saffraankrokus kopen om zelf te planten. De bloembollen zijn een beperkte tijd leverbaar, meestal tussen de late zomer en de vroege herfst. Je kunt op dat moment het beste saffraan planten. Saffraan oogsten we dan vaak al binnen enkele weken.

Saffraan oogsten is erg arbeidsintensief. Pluk de stampers nooit met de hand maar gebruik een pincet. Na het oogsten laat je de stampers gestaag drogen. Sneller drogen verslechtert de kwaliteit. Verderop lees je alles over zelf saffraan kweken, tot in de kleinste details!

Saffraan soorten

De saffraan plant is eigenlijk een krokus. Om precies te zijn is het een herfstkrokus. De saffraankrokus is familie van de andere krokussen, zoals de krokussen die we vroeg in het voorjaar overal kunnen bewonderen. Als een van de weinige bloeit de saffraankrokus juist in de herfst.

Saffraan zijn stampers uit de bloemen van de saffraankrokus. In tegenstelling tot andere krokussoorten bloeit deze niet in het vroege voorjaar, maar juist in de herfst. Samen met de herfstkrokus. Geen enkele andere krokussoort produceert iets eetbaars, maar de saffraankrokus als enige krokus wel.

Van de stampers van saffraan wordt ook saffraanpoeder gemaakt. Saffraan wordt ook wel het rode goud genoemd, vanwege de rode kleur van het spul en de prijs daarvan. Een kilo saffraan kost bijna altijd meer dan € 30.000,- en dat maakt saffraan tot een van de duurste specerijen ter wereld.

Saffraan zaaien en planten


Wanneer kan je saffraan planten? Saffraan planten of uitplanten op de bestemde plek kan in de kweekkas van mei tot augustus. Saffraan planten of uitplanten op de bestemde plek kan buiten van juni tot oktober.
Lees de instructies hieronder voor meer informatie.

saffraan zaden zaadjes zaad keukenplanten

Saffraan kweken we door de bloembollen van de saffraankrokus te planten. Saffraan planten we zelf altijd in de herfst. Je hoeft dan niet lang te wachten voor de oogst, want saffraan oogsten we vaak al binnen enkele weken. Je kunt ook in de zomer saffraan planten, maar dan zal je iets langer geduld moeten hebben.

Saffraan planten in de herfst

Naast de uitleg heb ik persoonlijk een korte video gemaakt over de saffraankrokus. Hier zie je hoe je deze makkelijk zelf kunt planten. Dit kan in de vollegrond of in potten en bakken, zoals we dit zelf doen. De video hoort bij het saffraan planten stappenplan.

De bloembollen van de saffraankrokus kunnen het hele jaar in droge grond staan, met af en toe wat regenwater. Belangrijk is vooral dat ze in de herfst veel water krijgen om te groeien. Saffraan planten we maximaal tien centimeter diep in de grond. Plant niet een paar bollen maar plant er lekker veel. Voor één gram saffraan heb je 100 tot 150 bloemen nodig.

saffraankrokussen bloemknoppen bloei bloemen meerdere saffraanbollen

Om 150 bloemen te krijgen kan je natuurlijk 150 bollen van de saffraankrokus kopen. Dan weet je zeker dat je genoeg hebt. Nodig is dat niet, want uit één bol komen vaak twee of drie bloemen. Je hebt dus niet per se 150 bollen nodig om 150 bloemen te krijgen. Met meer bloembollen kan je natuurlijk wel meer saffraan oogsten.

Saffraankrokus vermeerderen

Saffraankrokussen vermeerderen zichzelf. Na een paar jaar te hebben gegroeid ontstaan er vaak nieuwe bolletjes, rondom de oudere die je hebt geplant. Het is aan te raden om de krokusbollen ten minste iedere 2 tot maximaal 5 jaar op te graven en opnieuw te verdelen in de grond. Jonge bolletjes kan je weghalen en elders planten of aan buren geven.

Het regelmatig uitgraven van de bloembollen heeft ook een andere noodzaak. Daarover vertel ik verderop meer.

saffraan zaailingen kiemplantjes kiemplanten keukenplanten

Per vierkante meter kan je ongeveer 25 tot 35 saffraan planten laten groeien in de volle grond. In rijen kan je ongeveer 5 tot 8 saffraan planten per strekkende meter laten groeien in de volle grond.

Of je nu in rijen of per m² zaait, het is altijd verstandig om tussen de regels een grotere afstand aan te houden dan de plantafstand.

Saffraan standplaats en verzorgen

Zelf saffraan kweken is bijzonder makkelijk. Eigenlijk is alleen saffraan oogsten een uitdaging. Niet omdat het moeilijk is maar omdat het veel werk is. Je kunt saffraan kweken op alle grond die niet zuur is. Verder staat de saffraankrokus graag op een plekje in de volle zon. De saffraankrokus is niet heel winterhard maar overleeft lichte vorst zeker.

Geef de saffraankrokus vooral in de herfst veel water en strooi kalk. De rest van het jaar leven de krokussen alleen onder de grond. Ze hebben dan niets nodig. Ook in een kweekkas kan je saffraan kweken. Omdat de grond daar sneller opwarmt kan je eerder planten en ook eerder beginnen met saffraan oogsten.

Over het algemeen is lichte vorst geen probleem. Wanneer het heel veel heeft geregend in de herfst, kunnen de knolletjes bij lichte vorst al stukvriezen. In een nat jaar moet je de bloembolletjes zeker beschermen tegen alle vorst.

Saffraankrokussen (bloembollen) regelmatig uitgraven

Bij matige tot strenge vorst kan je de krokussen beter naar binnen halen. Kweek je saffraankrokussen in potten en bakken dan kan je deze tijdelijk in een garage of schuur zetten. Krokusbollen in de grond zal je moeten uitgraven om ze ergens te kunnen overwinteren.

In de vollegrond is het belangrijk om de bloembollen van de saffraankrokus regelmatig uit te graven. Door regen en de natuurlijke verzakking van de grond, verdwijnen de krokusbollen steeds dieper in de grond. Zeker op losse grond is dat het geval. Na een tijdje zitten de bollen zo diep in de grond dat ze niet meer boven kunnen komen.

Door de bloembollen regelmatig uit te graven kan je ze opnieuw planten, maar dan weer iets minder diep. Door dit na het oogsten te doen kan je de bollen tegelijk overwinteren. Volgend voorjaar of in de zomer kan je ze weer in de grond stoppen. De rest van het jaar groeit er namelijk niets uit de bolletjes.

saffraan jonge plantjes jonge planten keukenplanten

Saffraan is een meerjarige plant, niet wintergroen en blijft in leven zo lang de temperatuur hoger is dan -7℃.

Saffraan combinatieteelt en wisselteelt

Saffraan
Voor het kweken van saffraan hoef je geen wisselteelt te gebruiken.

Saffraan goede buren
Saffraan heeft geen nadrukkelijk goede buren.

Saffraan slechte buren
Saffraan heeft geen nadrukkelijk slechte buren.

saffraan planten kweken keukenplanten

Saffraan water geven

Geef de saffraankrokus niet te veel water, behalve in de herfst. De bolletjes leven bijna het hele jaar onder de grond. Dan hebben ze bijna niets nodig. Af en toe regenwater is meer dan genoeg. In de herfst en zeker vlak na het planten, heeft saffraan juist wel veel water nodig.

In de herfst regent het vaak. Als het niet zo nat is, geef dan zelf extra water. Zeker vlak na het planten -wat je meestal in de vroege herfst doet- geef je de bollen flink water. Tijdens de zomer is de krokus in een rust. Dan heeft de saffraankrokus bijna helemaal geen water nodig.

Saffraan grondsoort en bodem

Saffraan groeit in principe op iedere grond die niet zuur is. Op stevige grond kan je de bodem beter losmaken, eventueel met koemestkorrels en compost. Een luchtige en doorlaatbare grond werkt het beste. Zet de bloembollen niet in een grond die lang drijfnat blijft, Hierdoor kunnen de bolletjes gaan rotten. In de herfst mogen de bolletjes wel vochtig blijven.

De saffraankrokus mag in elk geval niet op zure grond staan. Saffraan kweken we altijd op een kalkrijke grond. Op zure grond groeien de bloembolletjes slecht of zelfs helemaal niet.

pH

6.5
8.0

Saffraan tolereert bodems waarbij de pH-waarde ergens tussen deze twee waarden in ligt. Hoe meer naar links, hoe zuurder de grond is. Rechts is dan natuurlijk meer basisch. Lees ook: Wat is pH?

saffraan grote planten keukenplanten

Saffraan bemesten

Omdat we saffraan kweken op een kalkrijke grond, is regelmatig kalk strooien ook belangrijk. Is de grond van nature erg alkalisch dan hoef je niet veel kalk te strooien. We raden wel aan om het te doen. Op een zure grond komen de kleine krokussen niet of bijna niet tot bloei. De opbrengst is dan veel kleiner of zelfs heel slecht.

Verdere bemesting zoals extra fosfaat, kan erg handig zijn. Zeker als de bloembolletjes nog jong zijn, bijvoorbeeld omdat je bestaande krokussen nieuwe bolletjes hebben gemaakt. Fosfaat draagt bij aan het maken en versterken van blad- en bloemknoppen. Vooral als planten nog jong zijn nemen ze grote hoeveelheden fosfaat op.

N6
P10
K8

Voor het bemesten van saffraan adviseren we bij benadering de samenstelling stikstof (N), fosfaat (P) en kalium (K) 6-10-8 . De exacte verhouding is mogelijk nergens te koop. Je hoeft je daar natuurlijk ook niet strict aan te houden. Meng bijvoorbeeld zelf een stikstofrijke mest met een fosfaatrijke mest en een kaliumrijke mest. Zo maak je zelf een vergelijkbare mest. Lees ook Wat is NPK mest?

saffraan volgroeide planten grootte keukenplanten

Saffraan bloei en bestuiven

Wanneer bloeit saffraan? Saffraan bloeit doorgaans van september tot november.

Saffraan hoef je niet te bestuiven. De te oogsten delen zijn namelijk de stampers uit de bloem. Daarnaast vermeerderen saffraankrokussen zich vaak via de bollen. Het kan zijn dat er dus meerdere bolletjes gaan groeien, rondom de oudere bollen die je zelf hebt geplant. Saffraan kweken we nooit uit zaad.

saffraan bloemen bloei bestuiven bestuiving keukenplanten

Wanneer saffraan oogsten

Wanneer kan je saffraan oogsten? Doorgaans doe je dit van september tot december.

De rode draden in de bloem worden met veel voorzichtigheid uit de krokusbloemen geplukt. Iedere bloem maakt slechts drie kleine, rode draadjes. Dit zijn de stampers van de bloem. Zo wordt direct duidelijk waarom saffraan kweken zo arbeidsintensief is en waarom saffraan dus zo duur is.

Op het moment van schrijven kostte saffraan in de supermarkt € 1,65 voor 0,05 gram, wat neer komt op € 33,- per gram of rond de € 33.000,- per kilo.

Speciaal voor de insecten: Neem een klein bakje mee en ga de tuin in, of zet de balkonbak met krokussen even op een tafel. Haal de saffraan eruit en laat de bloemen daarna lekker staan. Dan hebben de insecten er ook nog iets aan, zelfs na het oogsten!

saffraanplanten saffraan plantjes na de bloei uitgebloeid gras krokussen na de bloei

Na de bloei en het oogsten van de stampers, sterven de bloemdelen af. Het loof blijft dan zitten en groeit nog even verder. In de tussentijd ontstaan er vaak ook nieuwe, jonge bolletjes. Meestal gebeurt dit vanaf het tweede jaar. Bij warmer en droger weer zal het loof verwelken en verdwijnen de plantjes weer onder de grond.

Niet met de hand plukken

Pluk de draadjes nooit met de hand. De zouten en vetten van je hand zijn van negatieve invloed op de kwaliteit van de saffraan. Het beste gebruik je daarom een pincet voor het plukken van de stampers. Daarmee kan je de stampers dicht bij de basis uit de bloem plukken, nauwkeurig en zonder ze aan te raken.

Leg de rode stampers na het oogsten op een droog stuk glad papier of in een (kunststof) bakje. Leg de stampers gespreid en zo min mogelijk op en onder elkaar, zodat ze snel drogen. Gebruik nooit toilet- of keukenpapier om saffraan te drogen. Het lijkt een goed idee omdat het vocht opneemt, maar dit neemt ook aroma's en andere stofjes op uit de saffraan.

saffraan oogsten meeldraden plukken saffraankrokus rode draden

Als je goede saffraan wilt pluk je alléén de rode delen. Je houdt dan natuurlijk iets minder over maar de kwaliteit is beter. De gele delen onderaan de stampers (dichter bij de kern van de bloem) probeer je weg te laten. Op zich kan je het erbij nemen maar de gele delen zijn niet van dezelfde kwaliteit als de rode. Je kunt ze er ook achteraf nog afknippen maar dat is iets omslachtiger.

Saffraan eerst goed drogen

En mocht je direct na het oogsten de neiging hebben om het te wegen, doe dat nog maar even niet. Het moet eerst nog goed drogen en dan blijft er nog maar een fractie van het gewicht over. Vaak is meer dan 80% van het gewicht vocht. Drogen doe je bij voorkeur langzaam, op een koele en donkere maar vooral droge plek.

Sneller drogen kan de kwaliteit beïnvloeden, maar je kunt saffraan ook op de zonnige vensterbank leggen om te drogen. Het drogen gaat dan iets sneller maar nogmaals, dit kan de kwaliteit beïnvloeden. Zelf drogen we saffraan liever op een koele en donkere plek zoals in een (droog)kast. Leg de saffraan zo veel mogelijk gespreid.

hoe saffraan drogen meeldraden stampers plukken en drogen saffraankrokus rode draden gedroogde

Zorg dat er lucht bij kan komen maar voorkom zeker ook dat er stof op kan vallen, bijvoorbeeld door het ergens mee af te dekken. Zelf gebruiken we vaak een doorzichtige kap van een mini kweekkasje. Na het drogen bewaren we gedroogde saffraan zelf in een kruidenpotje met kurk, of een ander goed afgesloten potje met deksel.

saffraan oogsten plukken keukenplanten

Saffraan gebruiken en bewaren

Gedroogde saffraan wordt gebruikt als specerij maar ook als kleurstof voor gerechten. Saffraan heeft een licht grond-achtige smaak en een sterk aroma. Vooral in gerechten met rijst wordt saffraan vaak gebruikt, met name in Aziatische landen. Ook in sommige medicijnen wordt saffraan verwerkt.

De kwaliteit van saffraan kan je bepalen aan de hand van de geur. Als je het in een gesloten potje bewaart, maak het potje open en ruik er direct aan. De geur moet lijken op een combinatie van honing en hooi. Over het algemeen ruikt saffraan sterker als het van hogere kwaliteit is.

Saffraan houdbaarheid

Gedroogde saffraan kan je nog een aantal jaren bewaren want daar kan weinig mis mee gaan. Om het goed te bewaren doe je de saffraan in een afgesloten potje of bakje. Bewaar dit op een koele, donkere en vooral droge plek zoals in een kast, en altijd buiten de koeling.

oogsten saffraan bewaren kruidenpotjes met kurk vershouden houdbaarheid saffraan verse geoogste

Wij bewaren saffraan in een goed afgesloten kruidenpotje met een kurk erop. Je kunt het ook in een gewoon potje met deksel bewaren, zo lang het maar nagenoeg luchtdicht is. Dan blijft het aroma goed behouden.

Saffraan ziektes en plagen

Schimmels en ziektes komen relatief weinig voor want de saffraankrokus is goed resistent. Echter eten slakken en diverse insecten graag van de bloemblaadjes. Plagen zijn het grootste gevaar bij het kweken van saffraan. Op plekjes waar veel schuilplaatsen zijn zoals onder potten en bakken of tussen kiertjes, komen plagen vaker voor.

Het grote gevaar is dat hierdoor vóór het openen van de bloemknop, de bloemblaadjes vaak al zijn opgegeten en de stampers bloot komen te liggen. Eventueel worden ook de stampers opgegeten door de beestjes. Het vochtige weer in de herfst draagt bovendien bij aan de populatie slakken. Verder zou combinatieteelt met onder andere uiensoorten goed werken tegen veel plagen.

Saffraan kweken we daarom bij voorkeur op plekken waar weinig potten, bakken en kiertjes zijn. Bijvoorbeeld op een open veld. Zelf zetten we saffraan in bakken, maar controleren we regelmatig op slakken die zich daar tussen bevinden. Bij erg vochtig weer kan je potten en bakken verhoogd zetten, buiten het bereik van slakken en de meeste andere beestjes.

Saffraan kweken informatie

Naam en familie
Naam Saffraan
Familie Lissenfamilie
Wetenschappelijke naam Crocus sativus
Familie (wetenschappelijk) Iridaceae
Zaai- en oogsttijden
Kweekkas (uit)planten mei - augustus
Buiten (uit)planten juni - oktober
Oogsten september - december
Bloeitijd september - november
Zaaien
Zaaidiepte -
Plantafstand 15CM
Regelafstand 22.5CM
Per strekkende meter (M) 5-8 planten (rij)
Per vierkante meter (M²) 25-35 planten (veld)
Voorzaaien potmaat -
Kiemtemperatuur 16 +
Gemiddelde kiemtijd -
Verzorging
Standplaats Volle zon
Waterbehoefte Af en toe water
Grondsoort Zwaar/Vochthoudend/Klei
Bemesting NPK 6-10-8
Zuurtegraad bodem pH 6.5-8.0
Teeltwijze
Wisselteelt -
Combinatieteelt
Goede buren
-
Combinatieteelt
Slechte buren
-
Eigenschappen
Gebruiken als Kruiden
Winterhard tot -7
Wintergroen Niet groenblijvend
Gemiddelde hoogte -
Worteldiepte 20CM
Levensverwachting Meerjarige
Soort Bloemplant

Nieuwe planten...