Aardbei

Fragaria

Minimale plantafstand (cm): 25
Minimale worteldiepte (cm): 15

Afbeeldingen:

keukenplanten aardbei zaden bosaardbeitjes keukenplanten jonge aardbei plantjes keukenplanten aardbeienplantje keukenplanten bloeiende aardbei keukenplanten vruchtdragende aardbei

 

planten in de volle zon
matig vochtig
alle grondsoorten of aarde
matig winterhard
keukenplanten zaaikalender aardbeien

Variëteiten

Aardbeien zijn er in veel verschillende soorten. De ene iets zoeter, sappiger of groter dan de ander. Ook in tuincentra worden vaak verschillende soorten verkocht en de smaken verschillen duidelijk. Je kunt het beste zelf eens proberen welke aardbeiensoort je het lekkerste vind. Dan heb je natuurlijk nog vroege, middelvroege en late aardbeien, die je dus eerder of later in het jaar kunt oogsten. Er zijn rassen zoals Ostara daarintegen, die doordragend zijn. Deze geven het hele seizoen lang vruchten. Ze beginnen vroeg met bloemen maken en stoppen er pas laat in het jaar mee.

In het wild groeien (ook in Nederland) wel eens de schattige, kleine bosaardbeitjes. Deze zijn heel klein en heerlijk zoet van smaak! De bosaardbei is de enige aardbeiensoort die zaadvast is, wat betekend dat je de zaden ervan kunt gebruiken om een plant met dezelfde eigenschappen te kweken. Bosaardbeitjes zijn echte bosplanten, ze groeien aan bosranden en op lichte delen in het bos erg goed en weelderig. Ook in de halfschaduw zijn bosaardbeitjes dus goed te kweken. De bosaardbei lijkt door het formaat ook erg op een ander soort aardbei (lees hieronder).

We hebben ook een bijzondere aardbeiensoort welke niet bij de grond blijft, maar juist erg goed kan klimmen. Dit aardbeiensoort groeit in plaats daarvan dus echt de hoogte in. Het is best een lekkere aardbeiensoort en ook deze is zeker de moeite waard om eens te proberen. Het is ook een Fragaria-soort. Dit is dus niet een plant die toevallig erg vergelijkbare vruchten maakt en daarom ook maar aardbei wordt genoemd. Nee, het is een echte aardbeisoort met aardbeien zoals je die kent, alleen dan als klimplant: de klimaardbei!

Dan is er ook nog de sieraardbei. De sieraardbei is niet te verwarren met de andere aardbeiensoorten. Ze lijken heel erg op de bosaardbei en groeien ook bijna het zelfde. Ze zijn bijna niet uit elkaar te halen. De sieraardbei maakt gele bloemen en de eetbare aardbeisoorten maken witte bloemen. De sieraardbei, ook wel schijnaardbei genoemd, is overigens helemaal niet giftig. Als je er perongeluk een eet is dat niet erg, ze zijn alleen niet zo lekker van smaak en vaak zelfs erg smaakloos. Je kunt een sieraardbei, naast de kleur van de bloemen, ook herkennen aan de ronde vorm van de vruchten. Alle eetbare aardbeien groeien in een kegelvorm, er zit dan dus een puntje op de aardbei. Bij de sieraardbei is dit niet het geval.

Wist je trouwens dat er ook witte aardbeien zijn? De ananas-aardbei of "pineberry" is geen doorsnee rode maar een witte aardbeiensoort. En wat er nou zo bijzonder is aan de witte aardbei, is dat de oorsprong van alle andere aardbeiensoorten bij de witte aardbei ligt. De witte aardbei is dus eigenlijk de originele aardbei. Deze zijn echter een stuk zeldzamer geworden toen men de aantrekkelijkere rode aardbei begon te kweken. Een doosje witte aardbeien, als je ze al ergens kunt vinden, kost ten minste het dubbele van een doosje rode aardbeien!

Vermeerderen

Aardbeien kun je het beste vermeerderen door de uitlopers te gebruiken. Aardbeienplantjes maken veel uitlopers, sommige soorten nog meer dan de anderen. Deze raken de grond en wortelen daar opnieuw, waaruit een nieuwe plant ontstaat. Vervolgens komen ze los van de moederplant en groeit er een nieuw aardbeienplantje op de plek waar de uitloper is gaan wortelen. Aardbeien staan erom bekend dat ze door de hele tuin kunnen woekeren, mede door deze uitlopers. Je kunt aardbeien ook uit zaadjes opkweken, al zijn gewone aardbeien niet zaadvast. Bij het opkweken uit zaden zal je echter wel moeten wachten tot volgend jaar met oogsten, want het eerste jaar zullen ze nog geen vruchten maken.

Mocht je aardbeien vanaf zaadjes willen kweken, de spikkeltjes op de buitenkant van de vrucht dat zijn de zaden en die stop je in de grond. Natuurlijk is dat niks nieuws. Aardbeien zijn niet zaadvast. Dat betekend als je de zaden van een hele grote aardbei gebruikt, dat je niet automatisch een plant krijgt met die zelfde grote aardbeien. Er is één aardbeiensoort die wel zaadvast is, dat is de bosaardbei. Als je die zaait krijg je planten met de eigenschappen van de aardbei waar het zaadje vanaf komt. Voor aardbeien zaaien is echter veel geduld nodig, pas in het tweede jaar krijg je aardbeien. Wil je aardbeienplantjes met eigenschappen van de moederplant? Dan kan je meestal beter de uitlopers gebruiken.

Verzorging

Basis
Aardbeien zijn meerjarige planten, alleen gaat na 2 jaar waarschijnlijk de opbrengst achteruit. De kans op schimmels en ziektes wordt groter naarmate de aardbeienplantjes ouder worden. Je kunt ze in principe zo lang laten staan als je wilt, tot ze niet meer op komen en dus zijn overleden. Voor de beste resultaten plant je ieder jaar of iedere 2 jaar nieuwe aardbeienplantjes.

Aardbeien kunnen, als ze het erg naar hun zin hebben, verschrikkelijk veel uitlopers maken. Dat is leuk als je allemaal jonge aardbeienplantjes wilt, maar het is iets minder leuk als je ze in toom probeert te houden. Hoe meer uitlopers een aardbeienplant maakt, hoe minder energie de plant over heeft voor de aanmaak en groei van de aardbeien zelf. Het is geen vereiste, maar voor meer (en grotere) aardbeien kan je de uitlopers het beste verwijderen. Aan het einde van het jaar, als de meeste vruchten van de plant af zijn, kan je een paar uitlopers laten zitten die je opkweekt tot nieuwe planten voor volgend jaar.

keukenplanten aardbei bloemen

Aardbeien in de bloei

Bodem
Aardbeien hebben relatief weinig verzorging nodig, op het in toom houden van de uitlopers na. Zorg echter wel voor een plekje waar veel zonlicht komt, maar waar het niet per se overdreven heet wordt in de zomer. De bodem mag niet uitdrogen, dan zullen de plantjes zwak worden en gaan hangen. Al vrij snel zal je merken dat de plantjes er slap bij hangen, vaak al direct na het uitdrogen van de bodem. Vocht is dus erg belangrijk.

keukenplanten aardbeien kweken in pallets

Aardbeienplantjes in pallets

Voeding
Aardbeien hebben veel baat bij voldoende voeding. Meestal voldoet een meststof voor moes- en kruidentuin, of een meststof voor kleinfruit. De meeste meststoffen voor druiven, bessen of andere soorten fruit zijn overigens ook prima voor het bemesten van aardbeien. Er zijn ook speciale meststoffen voor aardbeienplantjes. Probeer te letten op het toedienen van stikstof, doe dit liever niet in te grote hoeveelheden. Stikstof bevorderd de groei van blad en steel, maar is minder geschikt voor de aanmaak van aardbeien/vruchten en de smaak hiervan.

Oogsten

De aardbei is typisch zomerfruit en oogst je dus ook in de zomermaanden (of in het voorjaar bij vroege rassen). Vaak kun je doordragende aardbeiensoorten tot in het najaar nog oogsten, maar je merkt dan wel dat ze steeds zwakker worden en na een tijdje worden de planten geel en sterven ze af. Dan kun je ze het beste driect verwijderen. Je kunt aardbeien niet heel lang bewaren.

Gebruiken

Aardbeien zijn heel erg lekker door de yoghurt of kwark met muesli. Je kunt ze op de aardbeien kwarktaart doen of zo opeten, en natuurlijk ook gewoon door de fruitsalade.

Bewaren

Vers geplukte aardbeien zijn maximaal 3 dagen te bewaren in de koelkast, hierna is de kans op schimmel een stuk groter en worden ze bovendien ook zacht. Je kunt aardbeien invriezen waardoor deze tot wel een jaar lang houdbaar blijven.


Ontvang kweektips

Meld je aan en ontvang als eerste nieuwe zaaikalender items, kweektips, recepten en weetjes!

Aanmeldformulier

Door bovenstaande gegevens te versturen ga je akkoord met onze privacyverklaring.

Braam

Braam

In één oogopslag alle behoeften van de bramenstruik! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Framboos

Framboos

In één oogopslag alle behoeften van de framboos! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Aalbes

Aalbes

In één oogopslag alle behoeften van de aalbes! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Kruisbes

Kruisbes

In één oogopslag alle behoeften van de kruisbes! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Zwarte bes

Zwarte bes

In één oogopslag alle behoeften van de cassisbes! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Kers

Kers

In één oogopslag alle behoeften van de kersenboom! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Appel

Appel

In één oogopslag alle behoeften van de appelboom! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel meer.

Lees meer  

Perzik

Perzik

In één oogopslag alle behoeften van de perzikboom of nectarineboom! Alles over het zelf kweken, van zaadje tot oogst, en het verwerken van je oogst in de keuken. Inclusief inzichtelijke zaaikalender met zaaitijden, planttijden, oogsttijden en nog veel mee

Lees meer  

Ontkiemen

Ontkiemen

Alles begint met het ontkiemen van een zaadje. Er zijn veel verschillende manieren om dat te doen, ieder met eigen voor- en nadelen. Het belangrijkste is de temperatuur, want sommige zaden ontkiemen alleen boven een bepaalde temperatuur. Ook is het belang

Lees meer  

Water

Water

Waterstof is één van de belangrijkste sporenelementen die planten nodig hebben en wordt verkregen uit water. Te veel water zorgt voor slappe planten die in het ergste geval verdrinken. Te weinig water zorgt voor slap hangende planten. In beide gevallen ka

Lees meer  

Bodem

Bodem

Sommige planten groeien bijna overal goed, maar voor andere planten is de juiste bodem het verschil tussen leven en dood. In onze handige zaaikalender kan je per plant de gewenste grondsoort bekijken, en daar uitgebreid over lezen op de pagina van de plan

Lees meer  

Voeding

Voeding

Voor de ontwikkeling en opbrengst van je planten is het geven van voeding belangrijk. Misschien kweek je op arme grond of heeft het soort grond dat je gebruikt niet alle voedingsstoffen in huis. Het geven van extra meststoffen zorgt voor een betere groei.

Lees meer  

footer wave afbeelding