plant banner

Aardbei
Fragaria - Rosaceae
kweken en oogsten

°C-15
°C13
CM25
CM3-6
CM0.3
Jan.
Feb.
Mrt.
Apr.
Mei.
Jun.
Jul.
Aug.
Sep.
Okt.
Nov.
Dec.
alles
voorzaaien
buiten zaaien
vroeg planten
laat planten
planten in kas
zaaien voor kas
jaarlijks
  Zaaien onder glas
  Planten in kweekkas
  Buiten zaaien
  Buiten (uit)planten
  Bloeitijd
  Oogsten
  Snoeien

Zelf aardbeien planten, kweken en plukken!

Aardbei draagt de (Latijnse) wetenschappelijke naam Fragaria en is een lid van de rozenfamilie, ook wel rosaceae.

Samenvatting

Aardbeien zijn er in veel soorten. Piepkleine bosaardbeitjes, grote rode maar ook kleine en hele zoete, meer sappige en zelfs witte aardbeien. De periode waarin we aardbeien oogsten is helemaal afhankelijk van het ras dat je hebt. Er zijn vroegdragende, laatdragende en zelfs doordragende aardbeien.

Vroegdragende aardbeien geven vruchten in het voorjaar en de vroege zomer, maar laatdragende aardbeien juist in de late zomer tot vroege herfst. Doordragende aardbeien plukken we het hele seizoen lang. Doordragende aardbeien oogsten we namelijk vanaf het late voorjaar, helemaal tot in de vroege herfst.

Aardbeien kweken vereist wat zorg en aandacht. Aardbeien planten we altijd in de volle zon, in potten en bakken of in de vollegrond. Leg stro rondom je planten tegen uitdroging en ongedierte. Geef regelmatig water en voeding. Verwijder steeds alle uitlopers en vervang je aardbeienplanten na twee of drie jaar. Daarna gaat de kwaliteit achteruit.

Je kunt aardbeien stekken door de uitlopers te laten zitten. Waar ze de grond opnieuw raken maken ze worteltjes. Je kunt zelfs aardbeien zaaien. Zelf aardbeien zaaien is makkelijk en doen we het liefst zo vroeg mogelijk, in het vroege voorjaar op de vensterbank. Het kan ook later maar dan oogst je meestal pas volgend jaar.

Aardbei soorten

Met ontelbaar veel soorten aardbeien (Fragaria) zie je vaak door de bomen het bos niet meer. Wie aardbeien neemt kiest meestal voor de tuinaardbei. Dit is de bekende, meestal rode aardbei zoals we die allemaal kennen. Verder zijn er ook witte aardbeien, bosaardbeien, klimaardbeien en sieraardbeien.

Het belangrijkste verschil tussen de aardbeiensoorten is of deze vroegdragend, laatdragend of doordragend zijn. Vroegdragende aardbeien pluk je vroeg in de zomer. Laatdragende aardbeien maken pas laat in de zomer vruchten. Doordragende aardbeien kan je de hele zomer plukken.

Natuurlijk wil je het liefste doordragende aardbeien, want dat is langer genieten. Toch zijn er heerlijke en bijzondere aardbeiensoorten zoals de kersenaardbei, de ananasaardbei of witte aardbei en nog veel meer. Veel van deze bijzondere aardbeien zijn (helaas) niet doordragend. De keuze is niet zo makkelijk gemaakt.

Verder zijn er aardbeiensoorten die juist bijzonder grote aardbeien maken. Een voorbeeld is het ras Maxim, welke zeer grote aardbeien kan maken.

Tuinaardbei

De gewone aardbei of tuinaardbei (Fragaria ananassa) is er een zoals iedereen 'm kent. Een mooie, rode en zoetsappige vrucht met zacht vruchtvlees. Hoewel dit het meest verkochte en bekende soort aardbei is, stamt deze eigenlijk af van de witte aardbei (zie hieronder). Daarnaast zijn er ook weer veel verschillende soorten ontstaan vanuit de gecultiveerde rode aardbei.

wanneer aardbeien plukken rijpen vruchtjes

Je herkent de tuinaardbei of gewone aardbei makkelijk. Geen enkele andere vrucht ziet er zo uit. Ook kan je de tuinaardbei al herkennen aan de bloemetjes. Die hebben -zoals je hieronder ziet- meer bloemblaadjes en de bloemblaadjes overlappen elkaar. Daarnaast zijn de bloemetjes groter dan die van de bosaardbei.

gewone grote aardbei bloemen bloei

Foto hierboven: de bloem van een gewone aardbei of tuinaardbei. Groot en met witte bloemblaadjes. Makkelijk te herkennen aan de bloemetjes en de bladeren, die vrij groot kunnen worden in verhouding tot de grootte van de plant zelf.

Hieronder nog even de vroege, late en doordragende rassen op een rij:

Vroegdragende aardbeien

Dit zijn enkele vroegdragende aardbeiensoorten. Deze kan je dus al vroeg in de zomer plukken. Natuurlijk zijn dit niet alle rassen maar dit zijn de meest bekende soorten:

  • Korona
  • Maxim (extra grote aardbeien)
  • Elsanta
  • Mieze Schindler
  • Snow White (witte aardbeien)

Laatdragende aardbeien

Hieronder een kleine greep uit de aardbeiensoorten die laatdragend zijn. Deze kan je dus later in de zomer gaan plukken. Wederom zijn dit niet alle soorten maar de meest bekende:

  • Faith
  • Malwina

Doordragende aardbeien

Verder zijn dit nog enkele doordragende aardbeienrassen. Deze kan je dus de hele zomer lang blijven plukken. Ook dit is een kleine greep uit de meest bekende rassen:

  • Amandine
  • Furore
  • Ostara (zeer productief)

Witte aardbei

Voordat de aardbei werd gecultiveerd was deze vooral wit van kleur. De witte aardbei was dus een van de eerste soorten aardbeien die er toen waren. Later werd een rode variëteit door de mens verder gecultiveerd, mede vanwege de aantrekkelijke kleur. Dat maakt de witte aardbei niet minder lekker. In tegendeel zelfs!

Tegenwoordig wordt de witte aardbei vaak verkocht onder de naam ananasaardbei, met rassen zoals de Pineberry. Sommigen beweren dat deze ook daadwerkelijk een beetje naar ananas smaakt. Zelf heb ik de ananassmaak nog niet kunnen ontdekken. Voor zo ver ik deze ken, smaakt de witte aardbei gewoon zoals een aardbei smaakt. Wel zijn ze heerlijk zoet!

witte aardbei ananasaardbei pineberry

De witte aardbei is een bijzondere aardbei die niet iedereen kent. In onze moestuin heeft de witte aardbei ook een tijd gestaan. Zoals je weet moet je elke 2-3 jaar de plantjes vervangen. We kiezen dan steeds een ander ras. De witte aardbei trok veel bekijks. Bezoekers keken verwonderd naar de witte kleur aardbeien. Die zie je niet vaak.

Bosaardbei of Wilde aardbei

In het wild, in loofbossen of aan de bosranden van loofbossen, kom je dit soort soms nog wel eens tegen. De bosaardbei is een zeer snelle bodembedekker. Deze kan ontzettend woekeren en dat houdt ook onkruid tegen. De vruchtjes zijn piepklein en heel zacht. Rijpe bosaardbeitjes kan je per ongeluk pletten tussen je vingers, als je niet uitkijkt.

Bosaardbeien zijn piepklein maar heerlijk zoet van smaak. Het is duidelijk anders dan de gewone, grotere aardbeien die doorgaans steviger zijn. Bosaardbei planten groeien razendsnel. Deze sterk groeiende bodembedekker kan binnen korte tijd complete stukken grond overwoekeren. Zet deze dus op een geschikte plek.

De bosaardbei planten blijven zelf ook een stukje kleiner. De blaadjes zijn ook kleiner en de plantjes nemen per stuk minder ruimte in. Ze woekeren echter veel sneller dan de grote variëteiten.

wilde aardbei bosaardbei vruchtjes bosaardbeitjes plukken

Dat de bosaardbei of wilde aardbei hele kleine vruchtjes maakt wordt snel duidelijk. Bosaardbeitjes zijn namelijk zeer productief en hangen altijd helemaal vol. De vruchtjes zijn niet zo stevig en sappig als gewone aardbeien. Wel zijn de kleine aardbeitjes heerlijk zoet van smaak.

wilde aardbei bosaardbei bloemen bloei

De bosaardbei kan je onderscheiden door naar de bloemetjes te kijken. Die zijn kleiner dan de bloemen van de tuinaardbei. Ook hebben de bloemetjes (bijna) altijd vijf bloemblaadjes, die los van elkaar staan. Ze overlappen elkaar dus niet zoals bij de tuinaardbei wel het geval is.

wanneer bosaardbeitjes rijp plukken vruchtjes

Ook kan je de bosaardbei herkennen aan de kleinere, minder gladde en minder "mooie" vruchtjes. Vaak wordt de bosaardbei ook verward met de sieraardbei of schijnaardbei, wat eigenlijk helemaal geen aardbei is. De bosaardbei en de schijnaardbei lijken erg op elkaar:

Sieraardbei of Schijnaardbei

Dit soort lijkt heel erg op de bosaardbei. Het is dan ook niet zo gek dat de twee vaak met elkaar worden verward. De schijnaardbei of sieraardbei is geen eetbare aardbei. Giftig is de sieraardbei ook niet. Als je per ongeluk een sieraardbei hebt opgegeten, is er niets aan de hand. De sieraardbei heeft gewoon geen smaak. Ze zijn niet lekker.

Eigenlijk is de sieraardbei of schijnaardbei helemaal geen echte aardbei. Met de wetenschappelijke naam Duchesnea indica is het eigenlijk een heel ander soort plant. De schijnaardbei komt wel uit de rozenfamilie (Rosaceae), net als de andere aardbeiensoorten. Ze staan dicht bij elkaar in deze familie. Vooral de blaadjes lijken erg op elkaar.

sieraardbei schijnaardbei sier aardbei geel gele bloemen bloei

Toch kan je de sieraardbei wel onderscheiden van de eetbare aardbei. Tijdens de bloei kan je het onderscheid goed maken. De sieraardbei maakt gele bloemetjes zoals op de foto hierboven te zien is. Alle eetbare aardbeien maken witte bloemetjes. Zie je dus gele bloemetjes zitten, dan is het zonder twijfel een sieraardbei.

Je kunt de sieraardbei ook onderscheiden door naar de vorm van de vruchten te kijken. De sieraardbei is rond van vorm, maar eetbare aardbeien zijn kegelvormig. Heeft jouw aardbeienplantje dus kleine, ronde vruchtjes dan is het een sieraardbei. Kegelvormige aardbeien zijn allemaal eetbare variëteiten.

Bijzondere soorten

Natuurlijk kan ik onmogelijk alle aardbeiensoorten hier per stuk opnoemen. Ik zou het wel willen, maar het zijn er echt te veel. Wel kan ik er een aantal opnoemen die we hier hebben gehad en die enorm zijn bevallen. Dit zijn de meest opvallende aardbeiensoorten. De witte aardbei, ook wel ananasaardbei, noemde ik eerder al op. Dit zijn nog meer bijzondere aardbeiensoorten:

Kersenaardbei

De kersenaardbei is een heerlijke zoete, donkerrode aardbeiensoort. Net als de ananasaardbei die niet naar ananas smaakt, zal ook de kersenaardbei niet naar kersen smaken. Deze is alleen zo genoemd vanwege de kleur. Dit soort blijft iets kleiner, de vruchtjes blijven kleiner maar zijn mierzoet. Als ze rijp zijn druk je ze bijna plat omdat ze erg zacht zijn.

Je kunt de kersenaardbei niet in de winkel vinden. Dit soort is niet zo goed houdbaar is onze ervaring. Vermoedelijk zijn ze daarom niet te koop. Als je de overheerlijke kersenaardbei wilt proberen kweek je deze meestal zelf. Voor planten zoek je op de naam Cherryberry, zoals deze ook wordt genoemd door kwekers.

Frambozenaardbei

De frambozenaardbei smaakt ook niet naar framboos. Wel is het een bijzonder aardbeiensoort. Deze is zo genoemd vanwege de ongebruikelijke vorm van de vruchtjes. De zaden op de framboosaardbei bevinden zich in kleine kuiltjes in plaats van direct aan de oppervlakte van de vrucht. Hierdoor lijkt de frambozenaardbei een heel klein beetje op een framboos.

Als je zoekt naar de frambozenaardbei kan je ook zoeken naar de Framberry. Zo wordt dit soort vaak genoemd door aardbeienkwekers. In de winkel ligt de frambozenaardbei niet, op heel misschien die ene uitzondering na. Dit soort zal je zelf moeten kweken.

Grote aardbei

Er zijn een aantal verschillende rassen die worden gekweekt voor de grootste en sappigste aardbeien. Deze worden door kwekers gebruikt om de grote aardbeien te krijgen die je in de winkels ziet liggen. Met veel zorg en aandacht kweek je uit deze rassen zeer grote aardbeien, tot wel 30 of zelfs 40 gram per aardbei. Toch is het ook een klein beetje geluk hebben. Niet elk jaar is een goed aardbeienjaar.

Een ras waar we hier ontzettend van houden is Maxim. Aan de planten zie je direct dat het om een groot soort gaat. Ook het blad wordt namelijk een stuk groter dan dat van andere aardbeiensoorten. Dit soort produceert tijdens een goed aardbeienjaar zeer grote vruchten.

Klimaardbei

Zoals de naam zegt klimt dit aardbeiensoort. Daar heb je een net, gaas, hekwerk of raster voor nodig. De meeste aardbeisoorten die als klimaardbei worden verkocht, worden zo'n één tot anderhalve meter hoog. Er zijn uitschieters tot wel twee meter maar dit zijn meer uitzonderingen.

De klimaardbei is dus een soort klimplant, al is het ook weer niet ècht een klimplant. De klimaardbei maakt geen "zuignapjes", hechtrankjes en wikkelt ook nergens omheen. Het is dus eigenlijk meer een soort kruipende plant die met een beetje hulp de hoogte in kan groeien.

Aardbei zaaien en planten

Wanneer kan je aardbei zaaien?
Aardbei zaaien of voorzaaien/voorkiemen kan direct buiten van mei tot juni. Aardbei zaaien of voorzaaien/voorkiemen kan onder glas van maart tot mei.
Wanneer kan je aardbei planten?
Aardbei planten of uitplanten op de bestemde plek kan in de kweekkas van april tot juni. Aardbei planten of uitplanten op de bestemde plek kan buiten van maart tot september.

aardbei zaden zaadjes zaad keukenplanten

De meeste aardbeien worden als plantje gekocht en in de grond of in pot of bak gezet. Je kunt ook aardbeien zaaien. Dan heb je wat geduld nodig omdat je vaak pas in het tweede jaar kunt oogsten. Als je een doordragend ras hebt kan je deze beter zo vroeg mogelijk planten.

Aardbei planten in pot of in de grond

Zelf een gekochte aardbei planten (of meerdere) is de meest gebruikelijke manier om aardbeienplantjes te kweken. De meeste mensen gaan kleine aardbeienplantjes kopen, of kopen wortelstokken van aardbeienplantjes die meestal in een zakje aarde zitten. De wortelstokken of opgepotte plantjes, zet je zelf in je moestuin.

Maak de grond eerst goed los en graaf gaten waar de kluitjes of wortels in passen. Zet de kluitjes van je aardbeienplantjes hierin, of zet de wortels rechtop in de gaten. Let op dat de groeipunt van de wortelstokken naar boven wijst. Daarna maak je de gaten weer dicht. Bij wortelstokken mag de groeipunt net op het oppervlak van de grond, of net eronder zitten.

Geef een flinke scheut water en herhaal dit regelmatig. Zorg dat de grond niet drijfnat wordt maar zeker ook niet helemaal opdroogt. Het duurt niet lang voor je de eerste groene puntjes boven ziet komen bij de wortelstokken. Kleine aardbeienplantjes die je in de tuin zet groeien meestal binnen enkele weken weer verder.

Zelf aardbeien stekken

Alle aardbeienplanten maken uitlopers. Als je deze weghaalt gaat er meer energie naar de aardbeien, die worden groter en het worden er dan meer. Als je een aardbeienplantje wilt vermeerderen kan je dit heel makkelijk via deze uitlopers doen. Meestal doe je dit na de laatste oogst, maar je kunt ook bij een paar plantjes de uitlopers laten zitten.

aardbei uitlopers

De uitlopers van je aardbeienplantje(s) kan je laten zitten tot ze ergens in de grond opnieuw gaan wortelen. Je kunt ze ook naar potjes met aarde leiden. De uiteinden van de sprietjes maken wortels als ze de grond raken. Eenmaal geworteld, gaat de uitloper vaak vanaf dat punt nog verder. Zo krijg je soms een hele ketting van aardbeienplantjes.

Aardbei zaaien of voorzaaien

Je kunt aardbeien ook zaaien. Als je vroeg begint dan oogst je hetzelfde jaar nog. Meestal wel pas in de herfst, en anders oogst je waarschijnlijk pas in de volgende zomer. Het makkelijkste is om voor te zaaien in kweekpotjes en daarna iets uit te dunnen. Daarna kan je de jonge plantjes per stuk op de juiste afstand uitplanten. Je kunt aardbeitjes natuurlijk ook in een tray zaaien als je erg veel plantjes nodig hebt.

Direct in de grond zaaien is niet aan te raden. Het meeste succes heb je dan in een moestuinbak met fijne aarde, maar niet in de vollegrond en zeker niet in de klei. Het kan wel hoor, maar als je direct buiten wilt zaaien dan moet je door de temperatuur later beginnen. Je oogst dan waarschijnlijk pas volgend jaar. Ook geeft direct in de grond zaaien meer onzekerheid met het kiemen. De zaadjes kiemen onregelmatig of het lukt ze niet, bijvoorbeeld in stevige grond.

Vul de vakken of potjes met fijne zaaigrond en leg daar de zaadjes in. Je hoeft geen gaatjes in de aarde te maken en je kunt de zaadjes afdekken met een laagje zaaigrond. Let goed op dat de jonge aardbeienzaailingen niet uitdrogen. Houd de zaaigrond constant licht tot matig vochtig. Ook tijdens de teelt blijf je genoeg water geven. Zo wel bosaardbeitjes als grotere aardbeiensoorten zijn uit zaadjes op te kweken. Bosaardbeitjes zijn dan het makkelijkste en het snelste op te kweken.

Aardbeienplantjes vernieuwen

Vaak blijft een aardbeienplantje tot drie jaar goed. Daarna wordt de oogst steeds minder. Je krijgt kleinere vruchtjes en de plantjes raken steeds meer "op". Het beste kan je daarom iedere twee jaar nieuwe plantjes neerzetten. Je kunt dan elke twee jaar nieuwe plantjes kopen, maar je kunt ze ook steeds opkweken vanuit zaad, of vanuit uitlopers van je eigen plantjes.

Per vierkante meter kan je ongeveer 9 tot 13 aardbei planten laten groeien in de volle grond. In rijen kan je ongeveer 3 tot 5 aardbei planten per strekkende meter laten groeien in de volle grond.

Aardbei standplaats en verzorgen

Aardbeienplantjes zet je zo warm en zo zonnig mogelijk. Een plekje in de volle zon is eigenlijk vereist, al lukte het bij ons ook in de halfschaduw. Bij gebrek aan een betere plek kan dat, maar de opbrengst is dan altijd kleiner. De volle zon is dus sterk aan te raden. Bij meer zonlicht rijpen de aardbeien ook sneller en beter aan de plant.

Regelmatig aardbeienplantjes vervangen

We raden aan om minimaal eens in de drie jaar je aardbeienplantjes te vervangen. Vaak wordt na twee jaar de opbrengst al wat minder. Om zo veel en zo groot mogelijke aardbeien te krijgen, kan je dus het beste al jouw aardbeienplantjes regelmatig vervangen.

Je kunt bijvoorbeeld aardbeien stekken vanuit uitlopers, van je eigen planten. Deze kan je later opnieuw planten. Ook kan je iedere twee of drie jaar nieuwe aardbeienplantjes kopen, dat is iets makkelijker maar kan ook iets meer gaan kosten ieder jaar.

Oogst meer en veel grotere aardbeien

Misschien vraag je je af waarom er zo weinig aardbeien aan je plantjes komen, of waarom ze zo klein blijven. We krijgen de vraag heel vaak. Daarom schrijf ik in dit stukje een aantal tips voor het krijgen van meer èn grotere aardbeien, te beginnen bij de eerste tip die hierboven al is genoemd:

  • Vervang je aardbeienplantjes
    Hierboven is het al genoemd, maar vervang iedere twee tot drie jaar alle aardbeienplantjes. Na twee tot drie jaar wordt de opbrengst gewoon minder. De plantjes zijn door de meest productieve levensfase heen gegroeid. Aardbeienplantjes zijn meerjarig maar hebben helaas ook niet het eeuwige leven. Na drie jaar is de rek er echt uit.
  • Verwijder alle uitlopers
    De uitlopers van jouw aardbeienplantjes zijn natuurlijk heel leuk. Overal waar ze de grond raken groeien nieuwe aardbeienplantjes. Het lijkt een onuitputtelijke bron van nieuwe plantjes, maar niets is minder waar. Uitlopers kosten energie en dat gaat ten koste van de oogst. Verwijder de uitlopers daarom ook regelmatig.
  • Pluk regelmatig bloemetjes
    Natuurlijk wil je zo veel mogelijk aardbeitjes! Helaas moet jouw aardbeienplantje de energie verdelen tussen alle bloemetjes. Hoe meer bloemetjes, hoe minder energie elk bloemetje krijgt. Door een aantal bloemetjes te verwijderen krijgen de overgebleven bloemen meer energie. Je krijgt dan minder aardbeien maar ze worden veel groter!
  • Bemest je plantjes regelmatig
    Jouw aardbeienplantjes hebben genoeg voeding nodig om te groeien. Het beste kan je regelmatig extra voeding geven. Geef dan een geschikte meststof voor onder andere (klein)fruit, zoals een algemene moestuin meststof. Als jouw aardbeienplantjes genoeg voeding krijgen, groeien ze beter en geven ze ook meer aardbeien.
  • Kies een geschikte plek uit
    Niet alleen de bodem en bemesting zijn belangrijk maar ook de standplaats. Alles wat je goed doet draagt bij aan een betere oogst. Een zonnige plek is voor aardbeien eigenlijk onmisbaar. Meer zon zorgt dat de plantjes beter groeien, net als de aardbeien die ze maken. Ook rijpen de aardbeien veel beter als deze in het zonnetje staan.

De verzorging van jouw aardbeienplantjes

Aardbeien kweken we in de vollegrond, maar het kan ook in potten of bakken. Dit laatste is minder ideaal omdat potten en bakken sneller uitdrogen, zeker in de zon. Je geeft dan dus veel meer water. Het beste is om al jouw aardbeien in de vollegrond te planten.

aardbei kweken in pot balkonmoestuin aardbeienplanten in potten planten aardbeien

Zorg voor potten en bakken die diep genoeg zijn als je aardbeienplantjes in potten of bakken zet. Belangrijk is ook de afwatering. Gaten onderin potten en bakken zijn vereist zodat het water weg kan. Zeker na een flinke regenbui wil je natuurlijk niet dat je aardbeienplantjes onder water komen te staan.

aardbeien kweken in pot aardbeienplantjes in bakken kweken op het balkon balkonmoestuin aardbeien plantenpotten

We hebben ook aardbeienplantjes in de vollegrond gehad. Daar kan je een mulch laag gebruiken om uitdroging en vraat door slakken te voorkomen. Door de bodem te bedekken raken je aardbeitjes de grond niet. De bodem droogt ook minder snel uit. Als mulchlaag wordt bij aardbeien meestal stro gebruikt.

Je kunt gronddoek gebruiken in plaats van mulch. Het is iets minder natuurlijk maar er zijn goede, duurzame gronddoeken te vinden. In het gronddoek snijd je steeds een kruis op de plek waar je een aardbeienplantje wilt zetten. Zo kan je de flappen openvouwen, het plantje erin zetten en weer dichtvouwen. Het gronddoek blijft het hele oppervlak zo bedekken.

woekerende aardbeitjes bosaardbeitjes plantjes moestuin bosaardbei kweken bosaardbeitjes planten

Om onkruid te drukken zetten we vaak bosaardbeitjes rondom onze moestuinbakken. Daar zit altijd een randje met loze ruimte, tussen de bak en de tegelpaden. Smalle ruimtes met kale grond waar geen stenen tussen passen en waar heel goed iets kleins kan groeien.

Bosaardbeitjes zijn hier ideaal voor. Je kunt eventueel ook kruiden planten op deze plekjes voor de biodiversiteit. Ook dit voorkomt een plaag bij aardbeienplantjes.

aardbei jonge plantjes jonge planten keukenplanten

Aardbei is een meerjarige plant, niet wintergroen en blijft in leven zo lang de temperatuur hoger is dan -15℃.

Aardbei combinatieteelt en wisselteelt

Aardbeien worden vaak in rijen gekweekt, op gronddoek of een bed van stro.

Aardbei
Voor het kweken van aardbei zou je wisselteelt kunnen gebruiken. Aardbei is een vruchtgewas. De ideale voorteelt is een bladgewas en de ideale nateelt is een wortel- of knolgewas of aardappelsoort volgens het wisselteelt schema.

Aardbei goede buren
Aardbei kweken kan goed samen met knoflook, kropsla, radijs, spinazie, wortel, als je gebruik maakt van combinatieteelt.

Aardbei slechte buren
Aardbei kweken gaat liever niet samen met aardappel, bloemkool, boerenkool, broccoli, knolraap, paksoi, palmkool, rode kool, romanesco, spruitjes, witte kool, als je gebruik maakt van combinatieteelt.

aardbei planten kweken keukenplanten

Aardbei water geven

Voorkom altijd dat je aardbeienplantjes uitdrogen. De grond mag nooit helemaal opdrogen maar je aardbeienplantjes mogen ook niet drijfnat staan. Aardbeien kweken we dus op een licht vochthoudende grond, maar we zorgen ook voor een goede afwatering. Geef water als de bodem begint op te drogen. Sla een waterbeurt over als de bodem nog erg vochtig is.

Let extra goed op bij aardbeienplantjes in potten en bakken. Deze drogen veel sneller op, zeker in de zon. Vocht in de potten en bakken verdampt in de zomer extra snel. Tijdens die periode geef je dan ook veel vaker water. Controleer de grond van je aardbeienplantjes regelmatig.

Aardbei grondsoort en bodem

Aardbeien zijn niet veeleisend. Je kunt aardbeien kweken op vrijwel iedere grondsoort. Op een licht zure grond groeien aardbeienplantjes het beste. Een vochthoudende bodem voorkomt uitdroging en dat scheelt enorm in de zomer. Hoewel niet vereist is dat dus wel aan te raden.

Ook op kleigrond kan je aardbeienplantjes kweken, maar dan maak je de bodem het liefst eerst goed los. Ook dat is niet per se vereist maar maakt het groeien een stuk makkelijker voor je plantjes. Onderin potten en bakken kan je een laag hydrokorrels leggen voor een goede afwatering. Gebruik bijvoorbeeld vermiculiet om uitdroging te voorkomen.

pH

5.5
7.0

Aardbei tolereert bodems waarvan de pH-waarde tussen deze twee waarden in ligt. Links is zuur en rechts is basisch. Lees ook: Wat is pH?

aardbei grote planten keukenplanten

Aardbei bemesten

Aardbeienplantjes hebben regelmatig voeding nodig. Door te bemesten krijg je sterkere planten, meer aardbeien en groeien de plantjes en vruchten gewoon veel beter. Er zijn speciale meststoffen voor aardbeien maar in principe is een algemene moestuin meststof al voldoende.

Belangrijk is dat je geen extra stikstof geeft, bovenop de algemene mest. Je aardbeienplantjes gaan dan meer blad maken, ten koste van de aardbeien.

N4
P3
K6

Voor het bemesten van aardbei adviseren we bij benadering de samenstelling stikstof (N), fosfaat (P) en kalium (K) 4-3-6 . Dit is ons advies en geen vereiste. Je kunt zelf mest mengen naar verhouding. Lees ook: Wat is NPK mest?

aardbei volgroeide planten grootte keukenplanten

Aardbei bloei en bestuiven

Wanneer bloeit aardbei? Aardbei bloeit doorgaans van mei tot november.

Aardbeien hoef je meestal niet zelf te bestuiven. Dit wordt door de wind en door insecten gedaan. Er zijn verschillende aardbeiensoorten, waarvan sommige eenhuizig zijn en tweeslachtige bloemetjes maken. Andere aardbeien zijn juist tweehuizig, waardoor je mannelijke en vrouwelijke planten nodig hebt.

Je kunt vaak vrouwelijke aardbeienplanten bij zelfbestuivende aardbeienplanten zetten, als ze beiden rond dezelfde tijd bloeien.

aardbeien zelfbestuivend bestuiving aardbeien bestuiven meeldraden stampers bloemen aardbeitjes

Het bestuiven van aardbeienplantjes hoef je dus niet zelf te doen. Maar als je tweehuizige aardbeienplantjes hebt staan, moet je daar wel aardbeienplantjes bij zetten die tegelijk bloeien. Die hoeven niet per se van hetzelfde soort te zijn. Het gaat echt puur om de bestuiving door insecten en door de wind.

Voor de zaadteelt heb je natuurlijk liever wel aardbeienplantjes van hetzelfde soort. Zorg dat er dan ook geen andere aardbeienplantjes in de buurt staan, want aardbeien kruisen makkelijk en zijn hierdoor niet zaadvast. De zaadjes zijn makkelijk te vinden want ze zitten aan de buitenkant van de vruchtjes.

Wacht met het oogsten van de zaden tot de vruchtjes (bijna) van de plantjes vallen. Dan zijn de zaden goed gerijpt en kan je deze opnieuw zaaien. Een goede bestuiving is nodig om alle zaden levensvatbaar te maken.

aardbei bloemen bloei bestuiven bestuiving keukenplanten

Wanneer aardbei oogsten

Wanneer kan je aardbei oogsten? Doorgaans doe je dit van juni tot november.

Aardbeien oogsten we altijd direct van de plant. Ze zijn het lekkerste als je ze van de plant plukt en direct opeet. De meeste aardbeien zijn mooi helderrood of dieprood van kleur. Dat kan wat verschillen per soort. Er zijn ook witte aardbeiensoorten zoals de Pineberry of White Pine. De witte aardbei smaakt vaak iets zoeter.

Rode aardbeien zijn goed rijp als ze een klein beetje meegeven wanneer je ze indrukt. Druk natuurlijk niet te hard! Wanneer de aardbeitjes makkelijk loslaten kan je ze zo eten. Na het plukken rijpen de aardbeien nog een klein beetje na, mochten ze nog steeds een beetje hard zijn. Rijpe aardbeien hebben volledig een mooie, dieprode of helderrode kleur helemaal rondom.

Er is één uitzondering, de witte aardbei. Het is misschien wat moeilijkern om te zien of de witte aardbei rijp is. De witte aardbei is rijp als de zaadjes op de aardbei donker van kleur zijn, bijvoorbeeld rood of tegen bruin aan. Wanneer de zaadjes op de aardbei nog groen of donkergroen zijn, is de witte aardbei zeker nog niet helemaal rijp.

Ook wordt de witte aardbei crème-achtig van kleur als deze rijp is. Een onrijpe witte aardbei is nog spierwit van kleur, zonder enige gele tint erin. Als de witte aardbei nog erg egaal wit van kleur is, en als de zaadjes nog groen zijn, dan laat je de witte aardbei zeker nog even hangen. Ook de witte aardbei geeft iets mee als je deze voorzichtig indrukt en de aardbei rijp is.

wilde aardbei bosaardbei vruchtjes bosaardbeitjes plukken vruchten bosaardbei oogsten

Ook de bosaardbei kan je het beste plukken als deze mooi, dieprood van kleur is. De vruchtjes laten dan ook heel makkelijk los. Niet altijd kleuren de bosaardbeitjes mooi egaal rood. Soms zitten er nog wat lichte delen op. Zo lang deze makkelijk loslaat kan je deze gewoon plukken. Ook als een klein deel nog wit is, smaakt deze meestal al lekker zoet.

aardbei oogsten plukken keukenplanten

Aardbei gebruiken en bewaren

Aardbeien zijn heerlijk door een fruitsalade. Ook kan je aardbeien met een toefje slagroom opeten en je kunt er (poeder)suiker overheen doen. Dat is lang niet bij elke aardbei nodig, veel soorten zijn van zichzelf al lekker zoet. Aardbeien kan je natuurlijk ook direct van de plant opeten. Een zoete en sappige aardbei is heerlijk om zo te eten.

Aardbeitjes zijn erg veelzijdig. Naast het bovengenoemde zijn ze ook erg geschikt om ardbeienjam van te maken. Je kunt ze door de yoghurt of kwark eten, bij het ontbijt. Of verwerken in gebak en cake. Een aardbei kan ook een mooie "kers op de taart" zijn (aardbei op de taart dus). Eigenlijk is er te veel om alles op te noemen.

Aardbei houdbaarheid

Verse aardbeien kan je slechts enkele dagen bewaren in de koelkast. Het beste is dan ook om aardbeien pas te plukken als je ze gaat gebruiken, of direct te gebruiken na het plukken. Aardbeien schimmelen makkelijk, zelfs in de koelkast, door het vele vocht dat in de vruchten zit. Bewaar ze daarom nooit in een gesloten verpakking, maar in een open bakje of een bakje met gaatjes.

Aardbeien zijn gelukkig wel heel geschikt om in te vriezen. De meeste kleine (zomer)vruchtjes en bessen kan je overigens prima invriezen. Ze zijn dan tot een jaar houdbaar. Na het ontdooien zijn de aardbeien weer precies zoals ze waren. Toch smaakt een aardbei dan natuurlijk nooit zo lekker als vers van de plant.

Aardbei ziektes en plagen

Aardbeien worden vaak aangevreten door slakken. Aardbeien kweken we daarom vaak op een bed van stro. Een laag mulch van stro heeft veel voordelen, maar de grootste is dat de aardbeien de grond niet raken. Beestjes komen zo moeilijker bij jouw verse aardbeien.

In plaats van een laag mulch kan je ook (zwart) gronddoek of kweekfolie gebruiken, en dit over de bodem rondom je plantjes leggen.

Aardbeienplantjes ouder dan 2-3 jaar worden vaak zwakker en produceren minder. Ze groeien slechter of sommigen gaan zelfs dood na die tijd. Het kan voorkomen dat dit bij jouw aardbeienplantjes het geval is. Vaak is dit niet te wijten aan een slechte verzorging, maar zijn de plantjes gewoon op.

Vervang je aardbeienplantjes regelmatig, ten minste iedere drie jaar maar liever iedere twee jaar. Zo voorkom je dat ze last krijgen van ziektes en plagen en je oogst verminderd.

Aardbei kweken informatie

Naam en familie
Naam Aardbei
Familie Rozenfamilie
Wetenschappelijke naam Fragaria
Familie (wetenschappelijk) Rosaceae
Zaai- en oogsttijden
Binnen (voor)zaaien maart - mei
Buiten (voor)zaaien mei - juni
Kweekkas (uit)planten april - juni
Buiten (uit)planten maart - september
Oogsten juni - november
Snoeien mei - oktober
Bloeitijd mei - november
Zaaien
Zaaidiepte -
Plantafstand 25CM
Regelafstand 37.5CM
Per strekkende meter (M) 3-5 planten (rij)
Per vierkante meter (M²) 9-13 planten (veld)
Voorzaaien potmaat 3-6CM
Kiemtemperatuur 13 +
Gemiddelde kiemtijd -
Verzorging
Standplaats Volle zon
Waterbehoefte Regelmatig water
Grondsoort Matig/Compost/Aarde
Bemesting NPK 4-3-6
Zuurtegraad bodem pH 5.5-7.0
Teeltwijze
Wisselteelt vruchtgewas
Combinatieteelt
Goede buren
knoflook, kropsla, radijs, spinazie, wortel,
Combinatieteelt
Slechte buren
aardappel, bloemkool, boerenkool, broccoli, knolraap, paksoi, palmkool, rode kool, romanesco, spruitjes, witte kool,
Eigenschappen
Gebruiken als Fruit
Winterhard tot -15
Wintergroen Niet groenblijvend
Gemiddelde hoogte -
Worteldiepte 20CM
Levensverwachting Meerjarige
Soort Kruipplant

Nieuwe planten...