Brandnetel

Urtica

Minimale plantafstand (cm): 10
Minimale worteldiepte (cm): 10

Afbeeldingen:

keukenplanten brandnetel zaden keukenplanten brandnetel net opgekomen keukenplanten brandnetel grote planten

 

schaduwrijk
matig vochtig
matige grondsoorten
niet winterhard
keukenplanten zaaikalender brandnetel

Variëteiten

De brandnetel komt in Nederland veelvoudig in het wild voor, en groeit er ook vaak erg weelderig. De planten lijken wel altijd specifieke plaatsen uit te zoeken in loofbossen. De meest voorkomende soorten zijn de grote brandnetel (Urtica dioica) en de kleine brandnetel (Urtica urens). De grote brandnetel wordt zoals de naam al verklapt een stuk groter dan de kleine brandnetel, en kan onder ideale omstandigheden een hoogte van 2,5 meter bereiken. De bloemen van de grote brandnetel hangen een beetje naar beneden, die van de kleine brandnetel staan rechtop. Daar is goed aan te herkennen om welke brandnetel het gaat.

Vermeerderen

Mocht je ooit van brandnetel de zaden vinden, je kunt ze gewoon zaaien en hebben niet veel ruimte nodig. Hier groeien ze soms tussen de voegen van de tegels en zelfs op de trap tussen het mos. Je kunt er ook ergens een zoeken en die, wel heel erg voorzichtig, uitgraven en in je eigen pot of bak zetten. Zet de plant niet in de volle grond want brandnetel verspreid zich erg makkelijk!

Verzorging

Basis
De brandnetel is als plant eigenlijk vooral berucht door het brandende gevoel op de huid bij aanraking met de haartjes aan de plant. Zelf brandnetels kweken is een gewaagde klus, en niet alleen vanwege de brandende en prikkende plekjes die de plant kan veroorzaken. Een minstens zo groot gevaar is het woekeren van deze plant. De wortels van de plant kunnen namelijk op meerdere plekken boven komen en een nieuwe plant laten groeien, maar ook de zaden vormen een gevaar. De brandnetel zaait zichzelf gemakkelijk uit na de bloei, het beste knip je de bloeistengels dus af vóór de zaden zijn gevormd.

Je kunt een brandnetel prima op plekken zetten waar minder vaak de zon komt, zoals in de halfschaduw of zelfs op schaduwrijke plekken. Veeleisend is de brandnetel niet, want ook op minder geschikte plekken groeit de plant aardig. Voor het zetten van brandnetelthee wil je natuurlijk grote planten met dikke toppen. Voor het maken van brandnetelgier is een grote plant niet belangrijk, als je maar genoeg brandnetel hebt om gier van te maken.

Bodem
Houd de bodem vochtig en voedzaam, dan doet de brandnetel het op z'n best. Voeg een grote hoeveelheid compost en organisch materiaal toe aan de bodem en strooi eventueel wat los (semi-verteerd) plantenmateriaal bij de planten over de grond. De ideale grondsoort kan je makkelijk bepalen door te kijken waar brandnetels in het wild groeien. Vaak zijn dat vochtige en voedzame plekken in loofbossen.

Voeding
Een voedzame bodem is hard nodig, het is dus aan te raden om wat voeding te strooien. Een algemene organische meststof is voldoende, met extra stikstof (bijvoorbeeld bloedmeel) voor de vorming van het blad. De bladeren van de brandnetel kunnen op een zeer voedzame bodem gigantisch worden, vaak zelfs nog groter dan in het wild.

Gevaren
Er zijn weinig gevaren voor de plant zelf, gezien deze niet zo gewild is bij dieren. Hoewel sommige dieren geen last krijgen van de prikkende haartjes en de brandnetel zelfs kunnen eten. Het grootste gevaar is voor de kweker zelf. Wanneer de haartjes op de plant in aanraking komen met de huid, veroorzaakt dit bijna altijd een prikkend, brandend gevoel dat enige tijd aanhoud. Het is absoluut geen fijn gevoel maar duurt gelukkig meestal maar kort. Wat dan wel weer een groot risico is, is dat de brandnetel kan woekeren. Dit voorkom je door de plant in een beperkte pot of bak te kweken en de bloemen af te knippen vóór deze uitgebloeid zijn en dus zaden laten vallen.

Brandnetel is voor velen een onkruid. De plant kan enorm woekeren door zichzelf uit te zaaien, maar ook via de wortels ondergronds blijft de plant opnieuw opkomen. Je kunt brandnetels verwijderen door met beschermende kleding de planten zo veel mogelijk met wortel en al uit de grond te trekken. Voorkom tevens het opnieuw uitzaaien door de bloemen te verwijderen voor deze zijn uitgebloeid. Een alternatief is -als je een groot stuk lege grond hebt- om een zwaar en lichtdicht doek over het stuk grond te plaatsen. Verzwaar het doek met stenen en andere zware voorwerpen, daarmee houd je het doek op de plaats. Belangrijk hierbij is dat het doek geen licht doorlaat. Het blad van de plant kan dan geen licht opvangen en sterft na enige tijd vanzelf weer af. Ook de wortel raakt hierdoor uitgeput en sterft af. Voor de methode met het doek heb je wel geduld nodig, want het doek moet ten minste een heel kweekseizoen blijven liggen om de plant volledig uit te putten.

Oogsten

Van brandnetel kun je het blad en vooral de toppen oogsten en goed drogen. Daarbij zal je wel plastic handschoenen moeten gebruiken want dan zal de plant je niet prikken. Begin er vooral niet aan als je geen bescherming hebt, dat voorkomt weer wat prikkende plekjes op de huid. Je kunt brandnetel blancheren en tot een jaar in de vriezer bewaren, maar ook gedroogd kan je deze lang bewaren.

Gebruiken

Gebruik brandnetel niet rauw. Van de gedroogde toppen van de brandnetel kun je, als je deze verpulvert en in een theezakje stopt, heerlijke en super gezonde brandnetelthee zetten. Ook in de soep is het jonge blad van de brandnetel goed te gebruiken. De wortel van de brandnetel is overigens ook gedroogd voor thee te gebruiken en sommigen beweren dat de plant geneeskrachtige werkingen heeft.

Bewaren

Brandnetel gebruik je het liefst zo vers mogelijk want het is niet lang houdbaar, tenzij je het eerst droogt om later thee van te zetten. Gedroogde brandnetel blijft ongeveer een jaar goed.


Ontvang kweektips

Meld je aan en ontvang als eerste nieuwe zaaikalender items, kweektips, recepten en weetjes!

Aanmeldformulier