Appel

Malus domestica

Minimale plantafstand (cm): ...
Minimale worteldiepte (cm): ...

 

planten in de volle zon
matig vochtig
alle grondsoorten of aarde
winterhard
keukenplanten zaaikalender appel

Variëteiten

De appel is er in uitzonderlijk veel verschillende soorten. De ene appel is groen en zuur, de andere rood en mierzoet. Wil je graag een appelboom planten? Let dan goed op dat je de appel neemt die je lekker vind. Er zijn daarnaast ook dwergappel rassen die prima in een pot kunnen worden gekweekt, maar ook rassen die als boom zeer groot worden en hierdoor in de volle grond moeten staan. Het kiezen van de juiste soort voor de juiste plek is belangrijk. Er zijn daarnaast ook vroege, middelvroege/middellate en late appelsoorten. Afhankelijk van het soort beginnen deze vroeg met bloeien voor een vroegere oogst, of juist laat voor een oogst die laat in het seizoen valt.

Vermeerderen

Een appelboom opkweken uit appelpitjes is niet gebruikelijk. Veel appelboompjes worden geënt en zijn niet zaadvast. Dat betekend dat als je een pit uit de appel zaait, je nooit de garantie hebt dat de appelboom uit de pit de zelfde eigenschappen krijgt als de appelboom waar de appelpit vandaan komt. Daarnaast duurt het ook nog eens een aantal jaar (ten minste 4 jaar) voor je zelf gezaaide appelboompje vruchten kan gaan dragen. Als je geluk hebt doet die dat ook, maar heel vaak duurt het nog een paar jaar langer. Dat neemt niet weg dat het leuk is om als experiment uit te proberen, want het is absoluut mogelijk om een appelboompje uit zaden op te kweken. Zelfs met zaden uit een appel die je in de winkel hebt gekocht!

Verzorging

Basis
De appel is winterhard en sommige soorten kunnen ook nog goed in pot staan. In de volle grond kan een appelboom aardig groot worden, maar in vergelijking tot veel andere bomen blijft de appel relatief klein. Voor het goed afrijpen van de vruchten zet je de appel het in de volle zon, maar ook in de halfschaduw zal de appel het best aardig doen.

Let bij vroege appelrassen goed op, de bloesem verschijnt al vroeg in het jaar en kan hierdoor te maken krijgen met vorst. Bij een appelboom in pot kan je deze makkelijk even een nachtje in de garage zetten, maar bij een appel in de volle grond wordt het lastiger. De bloesem kan door de vorst beschadigen, wat één van de oorzaken is van weinig appels.

Het volgende geldt voor appelbomen die je in de volle grond zet, maar misschien nog veel meer voor appelboompjes in een pot. Beperk de vegetatie rondom de stam tot het minimum. Gras en andere planten nemen vocht weg van de appelboom, wat natuurlijk ten koste gaat van de groei en gezondheid van de appelboom zelf. Vooral in een pot is iedere druppel hard nodig, gezien de grond in potten nog veel sneller uitdroogt.

Let goed op! Heb je een appelras dat vroeg bloeit? Vóór half mei (ijsheiligen) is er nog steeds kans op vorst. Met name in maart en april, wanneer zeer vroege rassen gaan bloeien, is er nog volop kans op vorst aanwezig. De bloesem van je appelboom kan hierdoor stuk vriezen. Dat is een van de meest voorkomende oorzaken van een appelboom die geen appels geeft dit jaar. De boom zal wel bloeien, maar het stuifmeel is niet langer vruchtbaar. Je kunt dit trouwens heel goed voorkomen door het weer in de gaten te houden. Met een plastic zak of noppenfolie over het boompje wil het meestal wel lukken, maar het volgende klinkt wel heel gek (maar werkt juist erg goed). Door je appelboom te besproeien met water vlak voor het gaat vriezen, creëer je het effect van een isolerende iglo rondom de knoppen. Dit werkt alleen niet meer zo goed als de bloemen al open staan. Zie je alleen maar knoppen? Dan is dit zeker aan te raden als bescherming.

Bodem
Appelbomen staan het beste op een voedzame bodem met veel humus en een goede doorlaatbaarheid. De afwatering moet in orde zijn, appels houden er niet van om natte voeten te krijgen. Bij een vette klei-achtige bodem kan beter worden gekozen voor het toevoegen van grote hoeveelheden organisch materiaal, bijvoorbeeld in de vorm van compost. Door de luchtige structuur krijg je veel van de gewenste bodem-eigenschappen. Op een PH-neutrale grondsoort groeien appels het beste. Bij het planten van een appel, graaf liever een iets te groot gat zodat er genoeg ruimte is om organisch materiaal aan de bodem toe te voegen.

Voeding
Een voedzame bodem is belangrijk voor het kweken van een gezonde appelboom. Doe dan iets zuiniger met stikstof en iets minder zuinig met kalium, omdat dit eerste vooral de bladgroei bevorderd. Bij een gezonde appelboom is bladgroei geen groot punt. Wat echter wel weer een punt is, dat is de weerstand van de appel en hoe goed deze bestand is tegen vorst, ziektes, en ongedierte. Bladluizen vormen bij appelbomen vaak een plaag. De plant kan zich met extra kalium beter weren tegen onder andere bladluizen en de ziektes die zij meedragen. Geef echter nooit te veel voeding, en wees zuiniger dan op de verpakking staat aangegeven. Overbemesting doet meer kwaad dan goed bij appelbomen van alle soorten.

Snoeien
Appelbomen moeten eens in de zo veel tijd goed gesnoeid worden, soms ook de dikke takken wanneer deze zwak of geïnfecteerd blijken te zijn. Daar heb je dus naast een snoeischaar en een takkenschaar ook een stevige zaag voor nodig. Het snoeien gebeurd veelal in twee verschillende periodes en daarbij ook op twee verschillende manieren (zie hieronder).

keukenplanten appel snoeitabel

Appel snoeitabel

Het snoeien van een appelboom gebeurd vaak al vroeg in het voorjaar. Dit is de beste periode om de appel flink terug te snoeien om deze in vorm te houden, omdat de winterkou langzaam wordt verdreven (het wordt steeds warmer) en de bloesem is als het goed is nog niet verschenen. Haal zieke of dode takken weg, verwijder te dicht op elkaar groeiende of kruisende takken en haal alles weg wat verder nodig is.

keukenplanten appel snoeitabel

Appel snoeitabel

In het voorjaar snoei je de appelboom nogmaals, maar niet zo intensief als de eerste keer. Let goed op dat je geen bloesem of beginnende appeltjes verwijderd, dat zou zonde zijn. Snoei de jonge takken maximaal 3 ogen terug. Door groeipunten weg te nemen zorg je dat de boom meer energie steekt in de vruchten dan in de groei van jonge scheuten. Je appels worden vaak groter en er blijven meer appels hangen (ze willen soms vroegtijdig afvallen). Snoei zeker niet de verkeerde delen weg, dat kan je de opbrengst kosten.

Heb je een appelboompje dat is geënt? Let dan goed op dat er uit de onderstam geen stengels komen. Dit is namelijk niet het zelfde appelboompje als die er op de onderstam is gezet. Stengels die uit de onderstam komen verwijder je omdat deze alle voedingsstoffen voor je appelboompje wegnemen. Dat gaat vanzelfsprekend ten koste van de opbrengst van je appelboom.

Gevaren
Vogels vinden appels ook erg lekker, maar ook veel verschillende soorten insecten en andere dieren lusten een appeltje maar al te graag. De meeste aantasting door ongedierte is te voorkomen met een vogelnet. Kies dan een net met een blauwe kleur, dit schrikt vogels af. Hierdoor zullen vogels niet zo snel op het net gaan zitten en raken zij er ook niet in verstrikt.

Een ander klein gevaartje is dat de pitten (zaden) in appels amygdaline bevatten. Bij aanraking met je speeksel wordt dit stofje omgezet in twee onderdelen: suiker en cyanide. Dit laatste is een zeer giftige stof. Gelukkig is de hoeveelheid in een paar zaden nooit genoeg om ècht gevolgen te hebben voor de gezondheid. Liever eet je de zaden gewoon niet, maar slik je er per ongeluk een of twee in dan is er natuurlijk nog niks aan de hand. Zeker niet in grote hoeveelheden!

Oogsten

Appeltjes plukken kan makkelijk zijn bij een dwergappel, maar bij grotere appelbomen heb je wel een handig stuk gereedschap nodig om appels uit de toppen van de boom te krijgen. Je kunt de appels direct van de boom plukken.

Gebruiken

Appels kun je goed wassen en direct eten na het oogsten. Dat kan dus met schil, maar je kunt ze ook schillen als je de schil niet lekker vind, en de appel ontdoen van het klokhuis met zaden. In plakjes gesneden appel kan je gebruiken voor appelpannekoekjes. Je kunt appels ook in blokjes snijden en er een lekkere appeltaart van maken, of ze door een fruitsalade doen. En zo blijkt de appel erg veelzijdig te zijn, maar ook goed tegen dorst. Verse appeltjes zijn lekker sappig en afhankelijk van het soort mierzoet, juist zuur of ergens daar tussenin.

Bewaren

Een appeltje blijft op de fruitschaal tot wel 3 weken lekker, daarna kan deze ietwat meelderig worden maar is deze nog steeds te gebruiken. Bijvoorbeeld in fruitsalades. Vers zijn appeltjes altijd het lekkerste om te eten en verwerken in gerechten.


Ontvang kweektips

Meld je aan en ontvang als eerste nieuwe zaaikalender items, kweektips, recepten en weetjes!

Aanmeldformulier