plant banner

Aalbes
Ribes rubrum

light icon water icon soil icon winter icon

JAN
FEB
MAA
APR
MEI
JUN
JUL
AUG
SEP
OKT
NOV
DEC
  Binnen (voor)zaaien
  Binnen (uit)planten
  Buiten (voor)zaaien
  Buiten (uit)planten
  Oogstperiode
  Snoeiperiode

 

-15℃

75 CM

75 CM

Aalbes levenscyclus / tijdlijn:

Aalbes kweken

Aalbes algemene verzorging

Waar plant je een aalbes? Welke standplaats heeft een aalbes nodig? Op een plekje in de halfschaduw doet een aalbes het erg goed, maar je kunt deze overheerlijke bessenstruik ook in de volle zon planten. Bij meer zonlicht worden de bessen vaak iets groter en rijpen ze sneller.

aalbes bloemen

Aalbes zaaien en planten

Wanneer plant je een aalbes? Het beste doe je dit in de herfst of in het vroege voorjaar, of als het niet anders kan in de winter. Dan heeft de struik tijd om goed te wortelen en aan te slaan. Aalbessen worden niet vaak uit zaden opgekweekt. De rode (of witte) bessenstruik stekken of er eentje kopen is makkelijker en je kunt sneller oogsten. Vaak hetzelfde of volgende jaar al. Je hoeft in elk geval geen 4 jaar te wachten.

Kan je aalbessen zaaien? Een aalbes zaaien is mogelijk nadat je de zaden hebt gestratificeerd. Zo laat je een periode van lage temperaturen over de zaden gaan, buiten in de winter of binnen in de koelkast. Na deze koude periode zijn de zaden levensvatbaar en kan je ze zaaien. Als je zaden uit besjes hebt gehaald dan moet de struik -waar de besjes vanaf komen- goed bestoven zijn tijdens de bloeiperiode. Bij de teelt vanuit zaden duurt het minimaal 4 jaar voor de struik kan bloeien en bessen kan geven.

Aalbes water geven

Hoeveel water geef je een aalbes? Geef alleen water bij droogte of als de grond erg is opgedroogd. Wanneer een aalbes goed is geworteld haalt deze zijn water diep uit de bodem. In de zomer is het raadzaam om je rode of witte bessenstruikje wel wat water te geven. Ongeveer om de dag een halve gieter water is dan voldoende. Kijk vooral naar de bodem. Als deze nog vochtig is (ook onder de oppervlakte) dan hoef je eigenlijk geen water te geven.

Aalbes grondsoort

Welke grond heeft de aalbes nodig? De aalbes heeft geen concrete eis voor een specifieke grondsoort. Wel groeit de struik beter op licht tot matig zure grondsoorten. Aalbessen groeien het beste op gemengde klei/leem grond, maar ook dit is geen vereiste voor de teelt. Te vette klei kan de opname van voedingsstoffen iets remmen. Je zult dan iets meer moeten bemesten dan gebruikelijk is. Het toevoegen van compost vóór de aanplant is sterk aan te raden. Hiermee verbeter je de structuur.

pH-waarde (zuurtegraad):
5.5
8.0
ZUUR BASISCH

Aalbes bemesting

Welke meststof gebruik je voor aalbes? De beste meststof voor het kweken van aalbes heeft bij benadering een NPK samenstelling van 8-11-10. Wat is NPK?

Welke mest is voor de aalbes? Geef een algemene mestvoeding volgens de instructies op de verpakking. Daarnaast is het raadzaam om een handje kalk te strooien. Doe dit in het voorjaar, wanneer de struik begint met uitlopen. Met de juiste bemesting zal je rode bessenstruik (of witte bessenstruik) een hogere opbrengst geven. Op een voedzame bodem groeit de struik optimaal. Wees iets terughoudender met stikstof. Omdat overmatige bladgroei ten koste gaat van de opbrengst geef je hier liever iets minder van.

N8
P11
K10

Aalbes bestuiven

Is een aalbes zelfbestuivend? Ja, de aalbes maakt tweeslachtige bloemen. Zo wel de meeldraden als de stampers zitten dus in dezelfde bloem, en dus aan dezelfde plant. De aalbes is dus per definitie ook éénhuizig. Kruisbestuiving is mogelijk als je meerdere aalbessen hebt staan. De bestuiving gaat nagenoeg vanzelf. Insecten doen dit en de wind helpt ook een handje.

Wanneer aalbes oogsten

Wanneer kan je aalbessen plukken? De aalbes is typisch zomerfruit. Je oogst de bessen, ook wel rode bessen genoemd, in de zomermaanden. Pluk hiervoor de hele trosjes en rits de bessen eraf wanneer je ze gaat gebruiken. Je kunt voor het oogsten van trosjes aalbessen een klein oogstschaartje gebruiken.

Rode aalbessen zijn rijp wanneer deze een diep rode kleur hebben gekregen. Witte aalbessen zijn rijp wanneer deze helemaal wit en zelfs een klein beetje geel zijn geworden. Roze aalbessen zijn rijp als deze fijn lila gekleurd zijn. Wees er echter snel bij als je aalbessen gaat plukken, de vogels vinden ze ook heerlijk!

oogst afbeelding

Waarvoor gebruik je rode bessen? Aalbessen zijn zuur van smaak, heerlijk fruitig en ook een beetje zoet. De smaak past hierdoor erg goed bij zure yoghurt, maar ook door kwark en andere zuivel. Je kunt de bessen natuurlijk in een fruitsalade verwerken of zo van de plant eten. Al is dit niet de meest populaire bes voor jam, het is mogelijk om aalbessen tot jam te verwerken. Dat kan natuurlijk ook heerlijk zijn! Aalbessen zijn dus erg veelzijdig.

Hoe lang kan je aalbessen bewaren? Vers geplukte aalbessen zijn het langst houdbaar als deze nog aan het trosje bij elkaar hangen. In de koeling bewaar je de bessen meestal tot maximaal een week. Gelukkig zijn aalbessen prima in te vriezen. In de diepvries blijven aalbessen nog minimaal een jaar houdbaar. Nadat je ze hebt ontdooid blijft de smaak erg goed behouden, al zijn ze natuurlijk nooit zo lekker als vers van de struik.

Aalbes snoeien of dieven

In welke maand moet je aalbessen snoeien? In februari of begin maart kan je rode bessen snoeien om oude takken te verwijderen. Oude takken waar vorig jaar bessen aan zaten snoei je dan weg. De jonge takken die overblijven zullen dit jaar de bessen gaan dragen. Een aalbes kan wellicht iets te groot worden voor sommige tuintjes. Ook dan is het handig om in deze periode de struik iets terug te snoeien.

Aalbessen snoeien in mei? Doe het, maar wees terughoudend. Het snoeien van rode bessen doe je idealiter twee keer hetzelfde jaar. Deze tweede snoei in de maand mei is minder ingrijpend. Deze lichte snoei is vooral bedoeld om de ontwikkeling van de bessen te stimuleren. Door groeipunten van jonge takjes te verwijderen, rem je de groei van de struik iets af. De struik gaat zich dan meer richten op de vruchtjes.

Aalbes rassen en soorten

witte aalbessen

Welke soorten aalbessen zijn er? Aalbessen zijn er in het rood, wit en lila of roze. Rode bessen smaken over het algmeeen iets zuurder dan witte bessen. Verder is het vooral een ander kleurtje, wat misschien leuk is om te zien. Witte bessen vallen mogelijk iets minder op bij vogels, maar echt bewezen is dit niet. Ook is er nog de zwarte bes, ook wel cassis-bes genoemd. Dit is in principe hetzelfde soort plant, maar een andere variëteit.

rode aalbessen

Is de aalbes meerjarig? Ja, de aalbes is een meerjarige maar niet wintergroene heester. Aalbessen zijn bladverliezende struiken. Vroeg in het voorjaar lopen de knoppen van de aalbes als één van de eerste opnieuw uit.

Aalbes ziektes en plagen

Welke ziektes en plagen zijn er bij aalbessen? De aalbes is een zeer geliefde plant voor bladluizen. Vroeg in het voorjaar slaat regelmatig de bloedblaarluis toe, de meest voorkomende luizensoort bij aalbessen. Wat kun je doen tegen bloedblaarluis? Je kunt ze preventief bestrijden door natuurlijke vijanden te lokken. Vogels, maar ook lieveheersbeestjes en de larven daarvan eten luizen. Door het aangetaste blad weg te halen voorkom je veel schade. Zorg dat er wel wat blad blijft zitten.

Ook rupsen van vlinders slaan geregeld toe. Soms worden complete bessenstruiken kaalgevreten door rupsen. Net als bij bladluizen geldt dat natuurlijke vijanden dit kunnen voorkomen. Plaats insectengaas rondom je bessenstruiken om vlinders op afstand te houden. Wanneer de struik eenmaal wordt aangevallen door rupsen, is de plaag zelden nog te stoppen. Controleer daarom je struik regelmatig en wees er snel bij.

Een enkele keer kan er meeldauw ontstaan op de aalbessenstruik. Onder andere door goed te snoeien kan je dit voorkomen. Biologische bestrijdingsmiddelen zijn een laatste redding als een plaag te heftig wordt. Liever wilt men het gebruik van middeltjes natuurlijk voorkomen. Er zijn bepaalde rassen die beter resistent zijn tegen schimmels, ziektes en plagen. Deze rassen zijn dus minder vatbaar voor bladluizen, rupsen en andere kwaaltjes.

Een goede weerstand voorkomt alle soorten plagen, ziektes en schimmels. Dit geldt voor alle planten. Zorg voor de juiste voeding en geef aalbessen soms een handje extra kalium. Hiermee bevorder je niet alleen de ontwikkeling van de wortels. Je helpt de plant ook om zich beter te weren tegen ongewenste kwaaltjes. Aalbessen zijn een heerlijke maaltijd voor vogels. Wie in een vogelrijke omgeving woont moet de struik beschermen, anders blijft er niets van de besjes over en is het grootste deel al weg voor ze überhaupt rood (of wit) kunnen kleuren. Vraat door vogels is eenvoudig te voorkomen door een vogelnet rondom de struiken te plaatsen. Vogels kunnen zo niet bij de bessen komen. Gebruik bij voorkeur een blauw vogelnet, omdat de kleur meer opvalt en vogels hier minder snel in verstrikt zullen raken.

In het vroege voorjaar is de struik vaak al direct slachtoffer van bladluizen. Met name de bloedblaarluis kan een ware plaag vormen bij de aalbes. Het blad gaat rimpelen, krullen en vouwen en er verschijnen een soort bulten op het blad. Opvallend is dat de bobbels en bulten op het blad (donker)rood gekleurd zijn. Bladluizen eten dan vooral het jonge blad, waardoor de plant moeite krijgt met het groeien. Er zijn verschillende oplossingen voor zoals het uitzetten van (larven van) lieveheersbeestjes. Dit is de meest natuurlijke oplossing. Iets minder effectief is het besproeien van de plant met een aftreksel van knoflook en uien. Je kunt ook biologische bestrijdingsmiddelen gebruiken.

Als laatste is de aalbes vatbaar voor rupsen. Wanneer de eerste vlinders verschijnen is het oppassen geblazen, want deze leggen eitjes op het blad. Wanneer deze uitkomen kunnen de rupsen hele struiken volledig kaalvreten. Dit is te voorkomen met een fijnmazig insectengaas dat tevens het eerder genoemde probleem, vraat door vogels, zal voorkomen. Door combinatieteelt toe te passen en diverse (geurende) kruiden in de buurt te planten, blijven al veel ongewenste gasten op afstand.

Aalbes teeltwijzen

Voor het kweken van aalbes hoef je geen wisselteelt te gebruiken. Hoe kweek je aalbessen? Plaats de struik op een plekje in de halfschaduw of in de volle zon. Zorg als eerste voor insectengaas. Hiermee houd je ongewenste vlinders (rupsen) en ook vogels op afstand. Dit is belangrijk omdat de aalbes een geliefde plant is voor allerlei beestjes. Aalbessen hebben weinig bijkomende attributen nodig. Regelmatig snoeien bevordert de oogst en verhoogt de opbrengst.

Aalbes kan goed worden gecombineerd met (goede buren):
Anijs

Aalbes kan slecht worden gecombineerd met (slechte buren):
Aardappel


Deel deze pagina

Win een kweekkas!

Schrijf je in en maak iedere maand kans op één van de twee kweekkasjes!

kweekkas winactie

Binnen zaaien in juni

Buiten zaaien in juni

plant thumbnail

Slaboon plant icon
Phaseolus vulgaris

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Als plant neemt een slaboon heel erg weinig ruimte in, zeker als je een stamslaboon hebt. De stamslaboon blijft laag, wordt ongeveer 40 centimeter lang en klimt niet omhoog. De stokslaboon klimt wel en kan tot zelfs meer dan 2 meter hoog groeien (maar is eigenlijk zelfs langer). De stokslaboon wikkelt zich om een lange stok of om een (dik) touw heen. Van de stamslaboon heb je misschien een vierkante meter aan planten nodig voor een leuke opbrengst. Voor de stokslaboon heb je minder ruimte nodig. Omdat deze in de hoogte groeit en erg lang kan worden, haal je vaak meer opbrengst uit minder ruimte.

De slaboon heeft veel warmte en zonlicht nodig. Er wordt daarom wel eens gezegd "een slaboon mag mij niet zien". Dit zinnetje wordt gebruikt om het makkelijk te onthouden, maar eigenlijk schrijf je "mei" in plaats van "mij". De slaboon mag de maand mei niet zien. Dit is een handig ezelsbruggetje om te onthouden dat slabonen warmte nodig hebben, ze mogen niet vóór half mei buiten staan. Natuurlijk kan je slabonen wel al iets eerder binnen voorzaaien om deze later buiten te planten. Kies voor het planten, zoals gezegd, een warme en zonnige plek uit.

Wat leuk is aan slabonen is dat deze aardig snel kunnen groeien, snel beginnen met bloeien en je er dus binnenkort al van kunt oogsten. De tijd gaat hier sneller dan je denkt. Boontjes kunnen tevens erg productief zijn, zeker als ze op de juiste plek staan. Hierdoor kan je soms veel meer oogsten dan je eigenlijk op kunt. Dat vind ik eigenlijk nog wel het leukste, om de verse oogst met familie, vrienden of buren te kunnen delen.

Lees meer...

In kas planten in juni

plant thumbnail

Meloen plant icon
Cucumis melo

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Meloenen hebben als eerste veel warmte nodig, en veel zonlicht natuurlijk. Zoals hierboven genoemd, en ik benadruk het nog maar even, zijn meloenen net als komkommers gevoelig voor zonnebrand. De jonge plantjes kan je beter eerst afharden (lees hierboven bij het kopje "ontkiemen"). Meloenen staat graag op een plekje in de volle zon. Meestal staat de kas wel in de volle zon, maar wie het buiten de kas probeert kiest het beste de meest zonnige en warme plek in de tuin uit. In een (hele ruime) pot, in de buurt van een muur en op een terras (tegels) wordt de grond veel warmer dan ergens in de open grond.

Eenmaal uitgeplant hebben meloenen iets nodig om langs omhoog te klimmen. De steeltjes van de meloenen kunnen knappen als de vrucht te zwaar wordt, de meloenen kunnen stukvallen en de hele plant stuktrekken in hun val naar beneden. Meloenen kweek je dus liever schuin omhoog, langs een schuin hekwerk, betongaas, trellis, een schuin muurtje of wat dan ook. Ergens waar je de meloenen kunt vastbinden of waar je de vruchten op kunt leggen ter ondersteuning. Je kunt meloenen ook -net als komkommers- laten kruipen maar dit werkt schimmels in de hand, met name wanneer het blad en de vruchten de vochtige bodem raken.

In tegenstelling tot komkommers, hebben meloenen wel een goede (handmatige) bestuiving nodig. Vrouwelijke bloemen (met vruchtbeginsel) die niet zijn bestoven, zullen van de plant vallen. Deze bloemen hebben geen nut meer en de plant verwerpt ze, om energie naar andere bloemen te laten gaan. Je bestuift een meloen door het stuifmeel van de mannelijke bloemen over te brengen op de vrouwelijke bloemen. De vrouwelijke bloemen zijn te herkennen aan het kleine, ronde of ovaalronde (vaak harige) vruchtbeginsel achter de bloem. De mannelijke bloemen hebben dat niet. Je kunt een mannelijke bloem plukken en daarmee tot 3-5 vrouwelijke bloemen bestuiven door de bloemen tegen elkaar te drukken (uiteraard wel zachtjes). Je kunt ook een wattenstaafje of kwastje gebruiken om het stuifmeel over te brengen.

meloen vruchtbeginsel

Lees meer...

Buiten planten in juni

Oogsten in juni

plant thumbnail

Ui plant icon
Allium cepa

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Of je nu zaaiuien of plantuien opkweekt, het kweken van uien vraagt niet veel. De teelt van uien verloopt ongeveer het zelfde als die van knoflook. Een zonnige plek in de moestuin is het beste voor de teelt van uien. In principe heb je er geen omkijken naar als ze eenmaal staan, behalve dat je het beste zorgt dat de bodem constant licht vochtig blijft. De bollen vullen zich met veel water.

Lees meer...

Snoeien in juni

plant thumbnail

Hazelnoot plant icon
Corylus avellana

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Hazelnoten zijn een van de weinige noten die hier in ons land weelderig kunnen groeien. Op vrijwel iedere plek aan de bosrand van een loofbos, doet de hazelnoot het goed. Op een plekje in de halfschaduw kan je een hazelaar goed planten, dat geldt zo wel voor de struik als boom variëteit. De boom maakt een mooie, recht opgaande stam met bovenin vertakkingen. De struikhazelaar maakt vanuit de kern in de grond veel verschillende vertakkingen. De takken zoeken naar licht en groeien in de richting van het licht omhoog. Onderschat de struikhazelaar niet, want ook deze kan heel erg groot worden, net zo groot of misschien zelfs groter als de boomhazelaar als de struik voldoende ruimte krijgt. Het is dan ook nodig om de hazelaar met regelmaat flink terug te snoeien.

De bestuiving van hazelnoten is nog wel een dingetje. Voor zo ver mij bekend is, is de hazelnoot zelfbestuivend. De hazelaar maakt zogenoemde "katjes", lange sliertjes van bloemen die naar beneden hangen, maar ook vrouwelijke bloemetjes. De vrouwelijke bloemetjes zijn heel klein en hebben een paars/rood pluimpje. Stuifmeel wordt door de wind verspreid over de hele hazelaar en hazelaars in de omgeving, en komt terecht op de pluimpjes van de hele kleine vrouwelijke bloemetjes. De vrouwelijke bloemetjes zullen vervolgens gedurende de hele zomer uitgroeien tot hazelnoten. Soms gebeurd het dat een hazelnoot maar heel weinig katjes maakt. Zo zaten hier ooit aan een kleine, jonge hazelaar maar twee katjes. Wel heel veel vrouwelijke bloemetjes, en dat was leuk. In dit geval helpt het als er nog een tweede hazelaar bij staat die ook katjes maakt. Je kan eventueel katjes van (wilde) hazelaars uitschudden in een potje of bakje, en het opgevangen stuifmeel verspreiden over de bloemetjes van je eigen hazelaar. Gelukkig is dat meestal niet nodig, maar soms zit er een jaar tussen dat het iets minder goed gaat.



Lees meer...

Nieuw toegevoegde planten

plant thumbnail

Vanille plant icon
Vanilla planifolia

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Vanille is een tropische, klimmende orchidee die in landen van oorsprong tot wel 15 meter hoog kan worden. De teelt van vanille is ook mogelijk in ons klimaat, maar dan wel in goed verwarmde kassen of binnenshuis. De temperatuur moet altijd boven de 18 graden (kamertemperatuur) blijven en de 15 meter zal deze zeer waarschijnlijk niet halen. Commercieel is de teelt van vanille niet rendabel genoeg, maar voor de hobbyist is het natuurlijk een schitterende uitdaging. En dit laatste, een uitdaging, dat is het zeker! Niet omdat de algemene verzorging van de plant erg ingewikkeld is, maar vooral omdat je de juiste omgeving moet creëren en behouden om de plant te laten groeien, bloeien èn vruchten te laten maken.

Vanille is een klimmende plant die dus vanzelfsprekend ondersteuning nodig heeft. Het beste werkt het om een houten hekwerk te gebruiken, al wordt dit voor de meeste mensen lastig omdat zij geen verwarmde kweekkas of serre hebben waar de temperatuur hoog genoeg blijft. Bij de teelt in potten kan je zelf een houten ondersteuning maken voor je vanille orchidee. Dit is nodig om te zorgen dat de plant zich goed kan ontwikkelen. Laten kruipen is niet verstandig en maakt de verzorging onnodig moeilijk, en eventuele bloemen kwetsbaarder.

Naast het kiezen van de juiste bodem en voeding (zie de kopjes bodem en bemesting), is het ontzettend belangrijk om je plant niet te veel water te geven. Hier kunnen orchideeën, en dus ook de vanille orchidee, heel slecht tegen. Geef dus steeds een beetje water. Wat wel goed kan helpen en wat de plant erg prettig zal vinden, is het besproeien van de plant met een fijne nevel. Hiermee geef je het idee van een hoge luchtvochtigheid, wat erg gunstig is voor de plant die luchtwortels maakt om vocht uit de lucht te halen. Dit heeft alles te maken met de tropische afkomst van de vanille orchidee.

Bloeien zal de plant op de eerste plaats niet zo snel doen, maar met de juiste verzorging verhoog je de kans op bloeien enorm. Als eerste moet de plant ten minste 2 of 3 jaar oud zijn voor deze kan gaan bloeien. Als het dan zo ver is, zal je de plant zelf moeten bestuiven om kans te maken op een (vaak kleine) oogst. Ik zeg daarbij ook nadrukkelijk "kans op bloeien" en "kans op een oogst" omdat deze uitdaging niet te onderschatten is. De plant doet dit nu eenmaal niet zo snel in een vreemde omgeving. Om de bloemen te bestuiven moet je het bloemvlies doorbreken met een scherp voorwerp. Doe dit heel voorzichtig! Vervolgens druk je de mannelijke pollen en de vrouwelijke stempels tegen elkaar.

Let bij het bestuiven goed op de timing. Dit is erg belangrijk, want als de plant bloeit dan is dit maar heel kort. Bovendien bloeit de plant eigenlijk alleen maar in de ochtenden. Dit kan al vanaf een uur of 6 in de ochtend gebeuren, maar in de middag zijn de bloemen al lang en breed verwelkt. Zoals je begrijpt zal je er dus heel snel bij moeten zijn en moet je de plant in de gaten houden als je het vermoeden krijgt dat deze wel eens kan gaan bloeien. Wees daarom alert. Zonder de bloemen te bestuiven vallen ze af en kan je geen vanille oogsten.

Het is misschien leuk om te weten dat de vanille orchidee niet alleen klimt langs andere bomen en planten, maar ook in sommige gevallen zelfs volledig het contact met de grond kwijtraakt. Wanneer de luchtwortels voldoende voedingsstoffen op kunnen nemen heeft de plant de wortels in de grond niet langer nodig. Deze leeft in zo'n geval volledig op mineralen en vocht uit de lucht.

Lees meer...

footer wave afbeelding