plant banner

Lavas
voorzaaien kweken en oogsten

Levisticum officinale
Apiaceae (schermbloemenfamilie)

°C5
°C16
CM50
P9
CM1.0
Jan.
Feb.
Mrt.
Apr.
Mei.
Jun.
Jul.
Aug.
Sep.
Okt.
Nov.
Dec.
alles
voorzaaien
jaarlijks
  Zaaien onder glas
  Planten in kweekkas
  Buiten zaaien
  Buiten (uit)planten
  Bloeitijd
  Oogsten
  Snoeien

Lavas zaaien, planten en kweken als tuinkruiden

Lavas draagt de (Latijnse) wetenschappelijke naam Levisticum officinale en is een lid van de schermbloemenfamilie, ook wel apiaceae.

Pagina inhoud

Samenvatting

Lavas is een van mijn favoriete kruiden. Het is een heerlijke plant. Zelf lavas kweken is daarom extra leuk om te doen, alleen al voor de geur. Lavas wordt ook wel maggiplant genoemd. Je kunt lavas of maggiplant zaaien. Als je al een plantje hebt kan je lavas planten in de vollegrond of in een pot.

Soms kan je lavas of maggiplant bij een tuincentrum of kweker kopen. In dat geval kan je lavas planten vanaf half mei. Lavas zaaien kan al vanaf het vroege voorjaar op de vensterbank. Ook dan kan je de maggiplant planten vanaf half mei, in de vollegrond of in een pot.

Maggiplant kweken is op zich makkelijk maar er schuilen wat gevaren. In de vollegrond wordt de maggiplant of lavas heel groot. Wil je lavas kweken in pot dan kan je het plantje altijd op een andere plek zetten, maar blijft het een kleine plant. Lavas is redelijk winterhard maar kan bij zeer strenge vorst volledig afsterven. Bovengronds sterft lavas in de herfst altijd af.

Geef lavas regelmatig water. Lavas maakt zeker in de vollegrond veel en hele dikke stengels die zich ook met vocht vullen. Regelmatig voeding geven is verstandig, zeker als je plant een langere tijd staat. Alles over lavas kweken, dosering van water en voeding, terugsnoeien en meer, dat lees je verderop!

Lavas soorten

Lavas wordt ook wel maggiplant genoemd, vanwege de sterke aroma's die erg lijken op die van maggi. Maggi heeft echter niets met lavas te maken, het wordt van andere ingrediënten gemaakt. Er zit dus geen verschil tussen lavas en maggiplant. Dit zijn twee namen voor dezelfde plant.

Wel zijn er twee soorten lavas: echte lavas en zeelavas. Zeelavas (Ligusticum scoticum) wordt ook Schotse Lavas genoemd en smaakt lang niet zo sterk. Beide soorten lavas zijn goed eetbaar. Zeelavas wordt alleen niet zo vaak gebruikt in de keuken. Echte lavas (Levisticum officinale) is de sterk aromatische plant die je wilt gebruiken in de keuken.

Bovendien is zeelavas een iets andere plant met een ander uiterlijk, en blijft deze ook een stuk kleiner.

Aan de zaden is heel duidelijk te zien dat het om een schermbloemige gaat. Kijk voor de grap ook eens naar de foto's van de zaden van wortel, komijn, anijs, venkel of knolvenkel, peterselie en selderijsoorten zoals bleekselderij of knolselderij, en vergelijk deze zaden met de zaden van lavas. Deze staan bovenaan de pagina bij het filmpje.

Dit zijn allemaal eetbare leden van de schermbloemenfamilie. Vaak is ook het loof/blad van deze soorten lastig te onderscheiden, zoals bij peterselie en selderij, of bij komijn en venkel.

Lavas zaaien en planten

Wanneer kan je lavas zaaien?
Lavas zaaien of voorzaaien/voorkiemen kan onder glas van maart tot mei.
Wanneer kan je lavas planten?
Lavas planten of uitplanten op de bestemde plek kan buiten van mei tot juni.

lavas zaden zaadjes zaad keukenplanten

Hoe zaai je lavas? Je kunt lavas het beste binnen voorzaaien in kweekpotjes. Zaai meerdere zaadjes in een potje en dun deze eventueel uit. Rond half mei kan je lavas uitplanten en vanaf dat moment blijft lavas buiten.

Natuurlijk kan je lavas als eenjarige houden en ieder jaar opnieuw zaaien, maar dat is nergens voor nodig. De meerjarige plant komt ieder voorjaar weer op. Wel wordt de plant in de vollegrond erg mooi en groot. In een pot maakt lavas vaak dunne steeltjes en wordt de plant ook lang niet zo groot.

Lavas kan je overigens erg makkelijk verplanten in de herfst of winter. Zo lang er geen vorst wordt verwacht kan je de kluit uitgraven en elders planten. Lavas komt dan in het voorjaar op de nieuwe plaats op en heeft weinig last van de verplaatsing (mits de grond ongeveer hetzelfde is).

lavas zaailingen kiemplantjes kiemplanten keukenplanten

Per vierkante meter kan je ongeveer 2 tot 4 lavas planten laten groeien in de volle grond. In rijen kan je ongeveer 1 tot 3 lavas planten per strekkende meter laten groeien in de volle grond.

Lavas standplaats en verzorgen

Hoe kweek je lavas? Lavas, vanwege de geur ook wel maggiplant genoemd, is een meerjarige plant. Bovengronds sterft deze af in de winter. In het voorjaar komt lavas opnieuw op vanuit de wortels.

lavas maggiplant voorjaar uitlopers

Lavas is redelijk winterhard maar zeker niet wintergroen. Strenge vorst kan de plant doen afsterven. De ideale standplaats voor lavas is in de volle zon, al zal de plant ook in de halfschaduw op een warme plek goed groeien. Je kunt lavas kweken in potten, maar de steeltjes blijven erg dun en de plant blijft in z'n geheel erg klein.

lavas maggiplant stengels bladstelen stelen lavasplant

Vanaf het tweede of derde jaar kan lavas flink groeien. Lavas maakt dan zeer veel stengels, de een nog dikker dan de ander, direct vanuit de grond.

lavas jonge plantjes jonge planten keukenplanten

Lavas is een meerjarige plant, niet wintergroen en blijft in leven zo lang de temperatuur hoger is dan 5℃.

Lavas combinatieteelt en wisselteelt

Lavas
Voor het kweken van lavas hoef je geen wisselteelt te gebruiken.

Lavas goede buren
Lavas kweken kan goed samen met rozemarijn, salie, tijm, als je gebruik maakt van combinatieteelt.

Lavas slechte buren
Lavas heeft geen nadrukkelijk slechte buren.

lavas planten kweken keukenplanten

Lavas water geven

Hoeveel water heeft lavas nodig? Lavas maakt erg dikke en vlezige wortels en dikke stelen. Deze worden voornamelijk gevuld met vocht. Laat de plant daarom nooit uitdrogen, dit gaat absoluut ten koste van de groei.

Geef lavas regelmatig water. Zeker tijdens een droge zomer geef je regelmatig extra water. In de herfst (bij regenachtig weer) hoef je geen water te geven.

Lavas grondsoort en bodem

Welke grond heeft lavas nodig? Lavas groeit bij voorkeur op een luchtige bodem. Belangrijk is dat de bodem voedzaam is. Vaak is het voldoende om de bodem aan te vullen met een ruime hoeveelheid compost. Zo maak je de bodem tevens humusrijk.

De bodem mag iets vochthoudend zijn. Op losse klei kan je lavas uitstekend kweken (op stevige, vette klei iets minder). Lavas kweken op een drijfnatte bodem doe je dan weer liever niet. Houd er rekening mee dat lavas in potten sneller uitdroogt dan in de vollegrond.

pH

6.0
7.0

Lavas tolereert bodems waarvan de pH-waarde tussen deze twee waarden in ligt. Links is zuur en rechts is basisch. Lees ook: Wat is pH?

lavas grote planten keukenplanten

Lavas bemesten

Moet je lavas bemesten? Door regelmatig rijpe compost toe te voegen houd je de bodem voedzaam en de structuur goed. Toch is het verstandig om extra bij te bemesten. Lavas heeft veel baat bij extra stikstof voor het vormen van grote en stevige stengels.

N8
P4
K6

Voor het bemesten van lavas adviseren we bij benadering de samenstelling stikstof (N), fosfaat (P) en kalium (K) 8-4-6 of 10-6-8 . Dit is ons advies en geen vereiste. Je kunt zelf mest mengen naar verhouding. Lees ook: Wat is NPK mest?

lavas volgroeide planten grootte keukenplanten

Lavas bloei en bestuiven

Wanneer bloeit lavas? Lavas bloeit doorgaans van juni tot augustus.

Is bestuiven nodig bij lavas? Nee, zo lang je geen zaden wilt oogsten hoef je de plant ook nooit te bestuiven. De bestuiving van lavas wordt door de wind en door insecten gedaan. Lavas of maggiplant is éénhuizig en maakt tweeslachtige bloemen. De plant is dus zelfbestuivend te noemen.

lavas bloemen lavas bloei maggiplant bloei

Vanaf het late voorjaar of de vroege zomer kan lavas al gaan bloeien. De bloemen zijn door de kleur (geel of zelfs groenachtig) een beetje lastig te onderscheiden van de bloemknoppen waaruit ze komen. Aan de bloemknopjes komt een klein geel stukje, dat zijn de bloemetjes.

lavas bloemetjes maggiplant bloeiende plant

Na de bloei ontstaan er zaden vanuit de bloemetjes op deze bekende bloemschermen. Het knopje waaruit de bloemetjes ontstaan, groeit uiteindelijk ook uit tot het zaadje. Ieder bloemknopje transformeert dus tot een soort zaadje dat je straks kunt oogsten, om te gebruiken in de keuken of voor de zaadteelt.

lavas uitgebloeid lavas zaden maggiplant zaden

In de late zomer drogen de zaden op aan de plant. De complete bloemschermen met zaden worden dan lichtbruin van kleur. Je kunt dan levensvatbare zaden oogsten van lavas. Voor andere leden van de schermbloemenfamilie geldt ongeveer hetzelfde.

Wanneer lavas oogsten

Wanneer kan je lavas oogsten? Doorgaans doe je dit van juni tot oktober.

Gedurende de hele groei van de plant kan je stengels oogsten. In het eerste jaar beperk je dit liever een beetje, zodat de plant eerst goed kan groeien. Verder is lavas meerjarig. Vanaf het tweede jaar kan je veel blijven oogsten, direct vanaf het moment wanneer de plant groot begint te worden.

Overigens kan je ook het blad oogsten dat aan de stengels zit. Het aroma hiervan is minder sterk dan dat van de stengels, maar nog steeds erg aanwezig. De geur lijkt ontzettend op maggi, en komt vooral vrij wanneer je het blad of de stengels kneust.

De stengels van lavas hebben een sterk aroma. Ook de blaadjes kunnen worden geoogst en gebruikt. Wanneer je de bladsteel kneust komt de sterke geur vrij die erg veel lijkt op de geur van maggi. Je kunt bladeren met stelen en al van de plant plukken of afknippen bij de grond.

Lavas gebruiken en bewaren

Waarvoor gebruik je lavas? Lavas is een kruid dat goed door de soep gebuikt kan worden. Het heeft een lekkere bijsmaak en zeer sterk aroma. Je hebt er daarom ook maar weinig van nodig.

Lavas wordt ook vaak gebruikt als basis voor bouillon. In veel stoofschotels wordt lavas verwerkt. Lavas wordt ook vaak gebruikt in diverse soorten sauzen. De smaak is licht zout te noemen, maar "zout" dekt natuurlijk nooit de hele smaak.

Lavas houdbaarheid

Hoelang kan je lavas bewaren? Lavas kan je in de koelkast enkele dagen vers houden. In de diepvries kan je lavas 3-4 maanden bewaren en soms wel tot een jaar. Je kunt ingevroren lavas direct uit de vriezer gebruiken zonder dit eerst te ontdooien. De smaak is vers natuurlijk altijd het lekkerste.

Lavas snoeien

Moet je lavas snoeien? In het najaar kan je de hele plant bij de grond afknippen. Laat wat sprieten tot ongeveer 10-15 centimeter boven de grond zitten. De overgebleven sprieten bieden enige bescherming aan de wortels tegen vorst.

Lavas ziektes en plagen

Welke ziektes en plagen zijn er bij lavas? Lavas is een vrij sterk kruid. Lavas kweken lukt dan ook vrijwel altijd zonder problemen. Niet veel beestjes houden van deze plant en vaak worden andere planten verkozen boven het sterk aromatische lavas. En toch...

Bij gebrek aan iets beters in de omgeving, kom je soms bladluis tegen. Met name de zeer invasieve zwarte luis schuilt dan in de toppen van je lavasplant. Dit komt eigenlijk alleen voor in tuinen waar geen of weinig biodiversiteit te vinden is, of waar allemaal dezelfde planten staan.

Lavas kweken informatie

Naam en familie
Naam Lavas
Familie Schermbloemenfamilie
Wetenschappelijke naam Levisticum officinale
Familie (wetenschappelijk) Apiaceae
Zaai- en oogsttijden
Binnen (voor)zaaien maart - mei
Buiten (uit)planten mei - juni
Oogsten juni - oktober
Bloeitijd juni - augustus
Zaaien
Zaaidiepte -
Plantafstand 50CM
Regelafstand 75CM
Per strekkende meter (M) 1-3 planten (rij)
Per vierkante meter (M²) 2-4 planten (veld)
Voorzaaien potmaat P9CM
Kiemtemperatuur 16 +
Gemiddelde kiemtijd -
Verzorging
Standplaats Volle zon
Waterbehoefte Af en toe water
Grondsoort Geen voorkeur
Bemesting NPK 8-4-6
Zuurtegraad bodem pH 6.0-7.0
Teeltwijze
Wisselteelt -
Combinatieteelt
Goede buren
rozemarijn, salie, tijm,
Combinatieteelt
Slechte buren
-
Eigenschappen
Gebruiken als Kruiden
Winterhard tot 5
Wintergroen Niet groenblijvend
Gemiddelde hoogte -
Worteldiepte 40CM
Levensverwachting Meerjarige
Soort -

Nieuwe planten...