plant banner

Witlof
Cichorium intybus

light icon water icon soil icon winter icon

JAN
FEB
MAA
APR
MEI
JUN
JUL
AUG
SEP
OKT
NOV
DEC
Alles
Wortels opkweken
Buitenshuis planten
Binnenshuis planten
  Binnen (voor)zaaien
  Binnen (uit)planten
  Buiten (voor)zaaien
  Buiten (uit)planten
  Oogstperiode
  Snoeiperiode


12℃

-2℃

20 CM

15 CM

Witlof levenscyclus / tijdlijn:

Witlof kweken

Witlof algemene verzorging

Hoe wordt witlof gekweekt? Dat doe je in twee fases. Eerst kweek je een wortel, daarna een klein kropje. Je kunt witlof echter ook gewoon als sla plantje opkweken. Je oogst dan gewoon het groene kropje in de eerste fase. Na het afsnijden hoef je het groene deel dus niet per se weg te gooien. Je kunt dit ook als oogst beschouwen. Hoe de teelt van witlof precies werkt, lees je onder het kopje "teeltwijzen".

Hoe kweek je witlof buiten in de grond? De tweede fase van de witlof teelt gebeurd in de winter. Je kunt de wortels dan zo wel binnen als buiten planten. Bij de buitenteelt bedek je de witlof wortels met een dikke laag aarde en (aanvullend of ter vervanging) een donker gronddoek. Belangrijk is dat er geen licht bij de planten kan komen in de tweede fase.

Hoe kweek je witlof binnen in bakken? Tijdens de tweede fase van de witlof mag er (bijna) geen licht bij de planten komen. Om die reden wordt ook vaak voor de teelt binnenshuis gekozen. De binnenteelt van witlof is prima in potten of bakken te doen. Je kunt een grote kuip of kunststof opbergboks vullen met aarde. Hier kweek je de wortels in verder. Dit kan je overal in huis doen waar het donker is. In de badkamer, slaapkamer en zelfs in de kelder.

Witlof zaaien en planten

Wanneer kan je witlof zaaien? Witlof zaai je na de langste dag van het jaar. Zo voorkom je dat de plant zal doorschieten. Witlof zaai je liever direct op de bestemde plek, en niet eerst in potjes of bakjes. De planten maken namelijk een grote penwortel. Voor de ontwikkeling hiervan is het beter om de wortel vanaf het begin recht te laten groeien. Bij het eventueel verspenen (verplanten) kan de wortel in de knel komen te zitten of krijgt deze gekke vormen.

Witlof water geven

Hoeveel water geef je witlof? De bodem mag niet volledig opdrogen. Voor een goede teelt zorg je dat de bodem niet drijfnat, maar constant licht vochtig blijft. Geef water op gevoel. Afhankelijk van hoeveel witlof je kweekt, hoe groot het vak of veldje is, heb je meer of juist minder water nodig. Geef ook weer niet te veel water, de planten mogen niet in een plas water staan.

Ook tijdens de tweede fase van de witlofteelt is het belangrijk om de bodem constant licht vochtig te houden. Deze mag niet opdrogen. Ook niet als je de witlof binnen in een opbergboks hebt staan, bijvoorbeeld in de slaap- of badkamer. Geef water wanneer de bodem dreigt op te drogen of een beetje droog aanvoelt.

Witlof grondsoort

Welke grond heeft witlof nodig? Voor witlof kies je een goed losgemaakte grond. Losse grond is belangrijk omdat de wortels hierin makkelijk (en recht) kunnen groeien. De wortels worden dikker in losse grond. Dikkere wortels zorgen dan weer voor mooiere, vollere kropjes witlof. Is de bodem tamelijk dicht en vast? Maak deze dan altijd eerst goed los. Dit doe je bijvoorbeeld met een riek of bij gebrek hieraan met een schep of spade.

Witlof heeft geen specifieke eis voor een bepaalde grondsoort. Je kunt witlof op zo wel zure als licht alkalische gronden kweken. Wel is de teelt op vette klei heel sterk af te raden. Je kunt extra compost aan de bodem toevoegen voor een fijnere structuur om de penwortels in op te kweken.

pH-waarde (zuurtegraad):
5.5
7.5
ZUUR BASISCH

Witlof bemesting

Welke meststof gebruik je voor witlof? De beste meststof voor het kweken van witlof heeft bij benadering een NPK samenstelling van --. Wat is NPK?

Welke mest geef je witlof? Geef witlof in de eerste fase een kaliumrijke meststof zoals vinassekali. Geef zeker niet te veel voeding, en wees extra terughoudend met het geven van stikstof. Met stikstof zorg je vooral voor veel blad en weinig wortels. De wortel moet zo dik mogelijk worden. Daarom is kalium een goede mestvoeding om te geven tijdens de eerste fase.

Tijdens de tweede fase van de teelt mag de plant wat meer blad gaan maken. Je mag dan juist wel stikstof geven, maar dit is niet vereist. Geef wederom niet te veel, want veel stikstof zorgt voor slappe bladeren. De compacte, langwerpige en gebleekte krop kan dan zelfs open gaan staan, wat niet de bedoeling is. Het beste is om in de tweede fase vrijwel geen mestvoeding te geven. Meestal is de voedingswaarde van (tuin)aarde voldoende.

N
P
K

Witlof bestuiven

Witlof hoef je niet te bestuiven, tenzij je zaden wilt gaan oogsten. In dit geval kweek je witlof op als slasoort en kan je de tweede fase vergeten. Witlof maakt, net als andere Cichorium-soorten een lange bloeistengel waar meerdere (vaak erg mooie) bloemetjes aan kunnen groeien. Na de bloei ontstaan er zaadjes op de plekken waar de bloemen zaten. Deze kan je oogsten. Een goede bestuiving is bij de zaadoogst natuurlijk juist wel nodig.

Wanneer witlof oogsten

Wanneer oogst je witlof? Wanneer je een compact en wit kropje hebt kan je deze oogsten. Dit doe je door de plant met wortel en al uit de aarde te trekken. Je snijd de krop van de wortel los. Ook kan je de plant direct bij de grond afsnijden en de wortel laten zitten. De kans is groot dat je dan nog een tweede kropje kunt oogsten. Het tweede kropje is dan iets kleiner, losser en dus niet zo mooi volgroeid als de eerste oogst.

Hoe gebruik je witlof? Witlof is bijvoorbeeld erg populair met ham en kaas uit de oven. Je kunt witlof ook voor andere gerechten gebruiken. Witlof is zelfs heerlijk door een frisse salade te gebruiken. De smaak is licht bitter. Ook wanneer je witlof als slasoort oogst, kan je het groene blad in een salade gebruiken.

Hoe lang kan je witlof bewaren? Hoe lang is witlof houdbaar? Je kunt vers geoogste witlof tot ongeveer een week in de koeling bewaren. Witlof is ook in te vriezen en blijft dan natuurlijk veel langer houdbaar. Dit kan oplopen tot een jaar. Bij de oogst als slasoort is witlof slechts enkele dagen te bewaren, mits goed gekoeld. Het lekkerste blijft altijd om de groente zo snel mogelijk te gebruiken.

Witlof snoeien of dieven

Moet je witlof snoeien? Nee, witlof maakt geen vertakkingen. Het is een sla-achtige plant en je kan deze dus niet snoeien of dieven. Wel is het raadzaam om eventueel verkleurde blaadjes te verwijderen, mocht het voorkomen.

Witlof rassen en soorten

Welke soorten witlof zijn er? Witlof is een Cichorei. Dat maakt witlof familie van groenlof, roodlof, wilde cichorei en zelfs van andijvie. Dat is ook absoluut een Cichorei-soort. Alle andere Cichorei-soorten worden in slechts één fase als grote, ronde kop, kropje of als slasoort gekweekt. Witlof is hierop een uitzondering. Voor de teelt als slasoort is groenlof over het algemeen beter geschikt dan witlof.

Witlof ziektes en plagen

Welke ziektes kan witlof krijgen? De plant is soms vatbaar voor Phytophthora, beter bekend als de aardappelziekte. Hoewel de ziekte vaker voorkomt bij aardappelen kan het een enkele keer ook de witlof planten aantasten. Verder is lof weinig vatbaar voor andere (grote) aandoeningen. De meest voorkomende plaag is die van bladetende insecten zoals kevers, bladluizen en andere beestjes.

Witlof teeltwijzen

Witlof is een bladgewas. De ideale voorteelt is een koolgewas en de ideale nateelt is een vruchtgewas, volgens de principes van wisselteelt. Hoe kweek je witlof? Als eerste worden stevige, dikke wortels opgekweekt. Deze graaf je uit en je snijd de planten van de wortel af. Vervolgens plant je de wortels opnieuw op een donkere plek en dicht op elkaar (of tegen elkaar aan). Doordat de wortels dicht tegen elkaar aan staan, blijven de kropjes erg smal. Het gebrek aan licht zorgt ervoor dat er geen groene kleurstof wordt aangemaakt. Lees ook het kopje "algemene verzorging".

Witlof kan goed worden gecombineerd met (goede buren):
Biet

Witlof heeft geen nadrukkelijk slechte buren.


Deel deze pagina

Win een kweekkas!

Schrijf je in en maak iedere maand kans op één van de twee kweekkasjes!

kweekkas winactie

Binnen zaaien in juni

Buiten zaaien in juni

In kas planten in juni

Buiten planten in juni

plant thumbnail

Watermeloen plant icon
Citrullus lanatus

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Deze exotische plant heeft veel warmte en veel zonlicht nodig. De teelt in een kweekkas wordt daarom sterk aanbevolen. Hoewel een watermeloen ook buiten de kweekkas gehouden kan worden, geeft dit vaak toch veel minder resultaat. De grootste kans op een redelijke oogst heb je als je de plant op een terras of balkon zet, aan de zuidzijde van het gebouw en vooral erg beschut en beschermd tegen harde wind. In de kweekkas blijft echter de makkelijkste manier. Dat komt omdat wind van buiten hier niet zo sterk binnen kan dringen, de temperaturen hoger zijn (en ook langer hoog blijven), de luchtvochtigheid bijna altijd hoger uitvalt dan buiten, en deze combinatie voor de watermeloen erg prettig is.

Eenmaal uitgezet in de kas (of in een ruime pot of bak) hebben watermeloenen iets nodig om langs omhoog te klimmen. Oorspronkelijk zijn het een soort kruipende planten, je kunt ze dus ook laten kruipen. Bedenk je dan wel dat het blad en de vruchten de grond raken en hierdoor gevoeliger zijn voor schimmels en ongedierte. Dat gezegd hebbende is het verstandig om een watermeloen langs betongaas, een hekwerk, trellis of zelfs een hele lange en stevige stok omhoog te laten klimmen. Dat kan eventueel ook schuin omhoog langs een speciaal diagonaal gemaakte constructie (maakt het ondersteunen wat makkelijker).

watermeloen klein

Watermeloenen kunnen groot, maar vooral erg zwaar worden. Het steeltje kan knappen als de vrucht aan de plant groeit, of de plant begeeft het en er worden delen van de plant losgetrokken door de veel te zware vrucht. Wat je hiertegen kunt doen is het verzamelen van netjes, bijvoorbeeld netjes van mandarijnen of andere verpakkingen. De netjes kan je om de groeiende watermeloen doen en met een touwtje langs het hekwerk (of het dak van de kas) vastbinden. Hiermee geef je de vrucht extra ondersteuning zodat deze de plant niet kan beschadigen. Of nog belangrijker, van de plant af knapt en stukvalt op de grond. Dat laatste is mij namelijk al eens overkomen en dat is enorm balen!

watermeloen vruchtbeginsel

Het bestuiven van de watermeloen is ook nog een dingetje. In tegenstelling tot de komkommer, moet de watermeloen wel echt bestoven worden. Anders krijgt deze namelijk geen vruchten, de bloemetjes met vruchtbeginsel vallen af als deze niet (goed) zijn bestoven. Veel insecten helpen je hierbij, maar door dit met de hand te doen weet je zeker dat alles goed gaat. Vooral in de kas is dat extra helpende handje nodig. Je kunt een wattenstaafje of kwastje gebruiken om stuifmeel over te brengen, maar je kunt ook de hele mannelijke bloem plukken en hiermee meerdere vrouwelijke bloemen bestuiven. De watermeloen is éénhuizig, wat erop neerkomt dat de mannelijke en vrouwelijke bloemen aan dezelfde plant groeien. De vrouwelijke bloemen herken je aan het kleine bolletje achter de bloem (zie de foto hierboven), dit wordt uiteindelijk de watermeloen. Mannelijke bloemen hebben dit vruchtbeginsel niet (zie de foto hieronder). Het steeltje van de mannelijke bloem is ook vaak langer en smaller.

watermeloen bloemen

Lees meer...

Oogsten in juni

Snoeien in juni

plant thumbnail

Hazelnoot plant icon
Corylus avellana

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Hazelnoten zijn een van de weinige noten die hier in ons land weelderig kunnen groeien. Op vrijwel iedere plek aan de bosrand van een loofbos, doet de hazelnoot het goed. Op een plekje in de halfschaduw kan je een hazelaar goed planten, dat geldt zo wel voor de struik als boom variëteit. De boom maakt een mooie, recht opgaande stam met bovenin vertakkingen. De struikhazelaar maakt vanuit de kern in de grond veel verschillende vertakkingen. De takken zoeken naar licht en groeien in de richting van het licht omhoog. Onderschat de struikhazelaar niet, want ook deze kan heel erg groot worden, net zo groot of misschien zelfs groter als de boomhazelaar als de struik voldoende ruimte krijgt. Het is dan ook nodig om de hazelaar met regelmaat flink terug te snoeien.

De bestuiving van hazelnoten is nog wel een dingetje. Voor zo ver mij bekend is, is de hazelnoot zelfbestuivend. De hazelaar maakt zogenoemde "katjes", lange sliertjes van bloemen die naar beneden hangen, maar ook vrouwelijke bloemetjes. De vrouwelijke bloemetjes zijn heel klein en hebben een paars/rood pluimpje. Stuifmeel wordt door de wind verspreid over de hele hazelaar en hazelaars in de omgeving, en komt terecht op de pluimpjes van de hele kleine vrouwelijke bloemetjes. De vrouwelijke bloemetjes zullen vervolgens gedurende de hele zomer uitgroeien tot hazelnoten. Soms gebeurd het dat een hazelnoot maar heel weinig katjes maakt. Zo zaten hier ooit aan een kleine, jonge hazelaar maar twee katjes. Wel heel veel vrouwelijke bloemetjes, en dat was leuk. In dit geval helpt het als er nog een tweede hazelaar bij staat die ook katjes maakt. Je kan eventueel katjes van (wilde) hazelaars uitschudden in een potje of bakje, en het opgevangen stuifmeel verspreiden over de bloemetjes van je eigen hazelaar. Gelukkig is dat meestal niet nodig, maar soms zit er een jaar tussen dat het iets minder goed gaat.



Lees meer...

plant thumbnail

Appel plant icon
Malus domestica

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

De appel is winterhard en sommige soorten kunnen ook nog goed in pot staan. In de volle grond kan een appelboom aardig groot worden, maar in vergelijking tot veel andere bomen blijft de appel relatief klein. Voor het goed afrijpen van de vruchten zet je de appel het in de volle zon, maar ook in de halfschaduw zal de appel het best aardig doen.

Let bij vroege appelrassen goed op, de bloesem verschijnt al vroeg in het jaar en kan hierdoor te maken krijgen met vorst. Bij een appelboom in pot kan je deze makkelijk even een nachtje in de garage zetten, maar bij een appel in de volle grond wordt het lastiger. De bloesem kan door de vorst beschadigen, wat één van de oorzaken is van weinig appels.

Het volgende geldt voor appelbomen die je in de volle grond zet, maar misschien nog veel meer voor appelboompjes in een pot. Beperk de vegetatie rondom de stam tot het minimum. Gras en andere planten nemen vocht weg van de appelboom, wat natuurlijk ten koste gaat van de groei en gezondheid van de appelboom zelf. Vooral in een pot is iedere druppel hard nodig, gezien de grond in potten nog veel sneller uitdroogt.

bloemknoppen

Let goed op! Heb je een appelras dat vroeg bloeit? Vóór half mei (ijsheiligen) is er nog steeds kans op vorst. Met name in maart en april, wanneer zeer vroege rassen gaan bloeien, is er nog volop kans op vorst aanwezig. De bloesem van je appelboom kan hierdoor stuk vriezen. Dat is een van de meest voorkomende oorzaken van een appelboom die geen appels geeft dit jaar. De boom zal wel bloeien, maar het stuifmeel is niet langer vruchtbaar. Je kunt dit trouwens heel goed voorkomen door het weer in de gaten te houden. Met een plastic zak of noppenfolie over het boompje wil het meestal wel lukken, maar het volgende klinkt wel heel gek (maar werkt juist erg goed). Door je appelboom te besproeien met water vlak voor het gaat vriezen, creëer je het effect van een isolerende "iglo" rondom de knoppen. Als de knoppen open staan werkt dit averechts.

bloemen

Lees meer...

Nieuw toegevoegde planten

plant thumbnail

Vanille plant icon
Vanilla planifolia

plant icon
plant icon
plant icon
plant icon

Vanille is een tropische, klimmende orchidee die in landen van oorsprong tot wel 15 meter hoog kan worden. De teelt van vanille is ook mogelijk in ons klimaat, maar dan wel in goed verwarmde kassen of binnenshuis. De temperatuur moet altijd boven de 18 graden (kamertemperatuur) blijven en de 15 meter zal deze zeer waarschijnlijk niet halen. Commercieel is de teelt van vanille niet rendabel genoeg, maar voor de hobbyist is het natuurlijk een schitterende uitdaging. En dit laatste, een uitdaging, dat is het zeker! Niet omdat de algemene verzorging van de plant erg ingewikkeld is, maar vooral omdat je de juiste omgeving moet creëren en behouden om de plant te laten groeien, bloeien èn vruchten te laten maken.

Vanille is een klimmende plant die dus vanzelfsprekend ondersteuning nodig heeft. Het beste werkt het om een houten hekwerk te gebruiken, al wordt dit voor de meeste mensen lastig omdat zij geen verwarmde kweekkas of serre hebben waar de temperatuur hoog genoeg blijft. Bij de teelt in potten kan je zelf een houten ondersteuning maken voor je vanille orchidee. Dit is nodig om te zorgen dat de plant zich goed kan ontwikkelen. Laten kruipen is niet verstandig en maakt de verzorging onnodig moeilijk, en eventuele bloemen kwetsbaarder.

Naast het kiezen van de juiste bodem en voeding (zie de kopjes bodem en bemesting), is het ontzettend belangrijk om je plant niet te veel water te geven. Hier kunnen orchideeën, en dus ook de vanille orchidee, heel slecht tegen. Geef dus steeds een beetje water. Wat wel goed kan helpen en wat de plant erg prettig zal vinden, is het besproeien van de plant met een fijne nevel. Hiermee geef je het idee van een hoge luchtvochtigheid, wat erg gunstig is voor de plant die luchtwortels maakt om vocht uit de lucht te halen. Dit heeft alles te maken met de tropische afkomst van de vanille orchidee.

Bloeien zal de plant op de eerste plaats niet zo snel doen, maar met de juiste verzorging verhoog je de kans op bloeien enorm. Als eerste moet de plant ten minste 2 of 3 jaar oud zijn voor deze kan gaan bloeien. Als het dan zo ver is, zal je de plant zelf moeten bestuiven om kans te maken op een (vaak kleine) oogst. Ik zeg daarbij ook nadrukkelijk "kans op bloeien" en "kans op een oogst" omdat deze uitdaging niet te onderschatten is. De plant doet dit nu eenmaal niet zo snel in een vreemde omgeving. Om de bloemen te bestuiven moet je het bloemvlies doorbreken met een scherp voorwerp. Doe dit heel voorzichtig! Vervolgens druk je de mannelijke pollen en de vrouwelijke stempels tegen elkaar.

Let bij het bestuiven goed op de timing. Dit is erg belangrijk, want als de plant bloeit dan is dit maar heel kort. Bovendien bloeit de plant eigenlijk alleen maar in de ochtenden. Dit kan al vanaf een uur of 6 in de ochtend gebeuren, maar in de middag zijn de bloemen al lang en breed verwelkt. Zoals je begrijpt zal je er dus heel snel bij moeten zijn en moet je de plant in de gaten houden als je het vermoeden krijgt dat deze wel eens kan gaan bloeien. Wees daarom alert. Zonder de bloemen te bestuiven vallen ze af en kan je geen vanille oogsten.

Het is misschien leuk om te weten dat de vanille orchidee niet alleen klimt langs andere bomen en planten, maar ook in sommige gevallen zelfs volledig het contact met de grond kwijtraakt. Wanneer de luchtwortels voldoende voedingsstoffen op kunnen nemen heeft de plant de wortels in de grond niet langer nodig. Deze leeft in zo'n geval volledig op mineralen en vocht uit de lucht.

Lees meer...

footer wave afbeelding