plant banner

Peulen
Pisum sativum - Fabaceae
Voorzaaien kweken en oogsten

°C-4
°C8
CM10
CM5-6
CM3.0
Jan.
Feb.
Mrt.
Apr.
Mei.
Jun.
Jul.
Aug.
Sep.
Okt.
Nov.
Dec.
alles
voorzaaien
buiten zaaien
herfstteelt
  Zaaien onder glas
  Planten in kweekkas
  Buiten zaaien
  Buiten (uit)planten
  Bloeitijd
  Oogsten
  Snoeien

Peultjes zaaien en je eigen peultjes kweken!

Peulen draagt de (Latijnse) wetenschappelijke naam Pisum sativum en is een lid van de vlinderbloemenfamilie, ook wel fabaceae.

Samenvatting

De peul en de doperwt zijn eigenlijk dezelfde plant. Peultjes oogsten we jong en doperwten oogsten we volgroeid. Peulen rassen maken weinig draad en doperwt rassen maken grotere erwtjes. Zelf peultjes kweken is bijzonder makkelijk. Geef regelmatig water en geef je peulen planten wat ondersteuning.

Peultjes zaaien we meestal in het vroege voorjaar. Soms kan je nog een tweede keer peultjes zaaien in de late zomer voor de herfstteelt. Peultjes zaaien we zelf in een tray voor, waarna we peulen planten in de vollegrond. Je kunt peulen planten rond dezelfde tijd dat je ze buiten kunt zaaien. Je kunt ook extra vroeg onder glas beginnen met zaaien.

Peultjes oogsten we jong, in tegenstelling tot doperwten. Peultjes zijn rijp als de erwtjes nog (bijna) niet zijn gegroeid. Je kunt doorlopend peultjes oogsten, door ze met de hand te plukken of af te knippen. Dit doe je zo lang de plant nieuwe peultjes blijft maken.

Peulen soorten

De peul is een onvolgroeide doperwt. Zo wel peulen (Pisum sativum) als doperwten (ook Pisum sativum) zijn dus exact dezelfde planten. Wel zijn er verschillende rassen. Peulenrassen hebben weinig draadvorming maar maken doorgaans kleinere erwtjes. Doperwtenrassen maken hele dikke erwtjes maar hebben ook meer draadvorming.

sugarsnaps planten peulen kweken sugarsnaps oogsten verschil peulen sugarsnaps

Daarnaast zijn er nog sugarsnaps, zoals op de foto hierboven te zien is. Sugarsnaps zijn iets dikkere peulen en deze zijn veel zoeter van smaak. Van daar ook het woord "sugar" in sugarsnaps. Verder zijn er ook nog kapucijners. Kapucijners (Pisum sativum subsp. arvense) zijn een ondersoort van de peul of doperwt. Kapucijners maken paarsblauwe of paarsrode peulen en worden gedopt voor gebruik.

Peulen zijn vaak klimmende rassen. Ze hebben dan ondersteuning nodig om te groeien. Peultjes zijn sterk rankend. Ook laagblijvende rassen maken hechtrankjes. Verschillende peulenrassen kan je onder andere tijdens de bloei goed van elkaar onderscheiden. Er zijn roodbloeiende, witbloeiende en roze bloeiende rassen. Peultjes kunnen ook lichter- of donkerder groen, of juist meer flets zijn.

Wil je zelf peultjes kweken, kies dan vooral een geschikt peulen ras. Je kunt beter geen doperwten ras gebruiken om peulen te kweken, of andersom.

Peulen zaaien en planten

Wanneer kan je peulen zaaien? Peulen zaaien of voorzaaien/voorkiemen kan direct buiten van maart tot april en van juli tot september. Peulen zaaien of voorzaaien/voorkiemen kan onder glas van januari tot februari.
Wanneer kan je peulen planten? Peulen planten of uitplanten op de bestemde plek kan buiten van februari tot mei en van juli tot september.
Lees de instructies hieronder voor meer informatie.

peulen zaden zaadjes zaad keukenplanten

Peultjes zaaien we in het vroege voorjaar buiten, of iets eerder onder glas. Je kunt vaak nog een tweede keer peultjes zaaien in de late zomer voor de herfstteelt. De herfstteelt is korter en de oogst is vaak kleiner, maar het is een leuke extra peulenteelt. Je kunt peultjes zaaien in zaaitrays of direct in de vollegrond.

Onze voorkeur gaat altijd uit naar een zaaitray en niet naar kweekpotten. Je hebt van peulen namelijk veel plantjes nodig. Ook kan je een zaaitray ergens zetten waar slakken er niet bij kunnen komen. Slakken eten vaak de jonge zaailingen van peulen wanneer we peultjes zaaien in de vollegrond.

Peulen planten kunnen goed tegen kou. Daarom kan je de peul als een van de eerste in het jaar direct buiten zaaien. Peultjes zaaien we niet met z'n allen in één grote zaaibak, om ze later te verspenen. Dat is onhandig omdat de wortels dan verstrikt raken. Je trekt ze dan al snel stuk bij het verspenen.

Zelf peultjes zaaien in een tray

Je kunt er natuurlijk elk soort zaaitray voor gebruiken, maar neem er liever een met grotere vakken. Vul de tray met zaaigrond en druk dit aan, bijvoorbeeld met de bodem van een andere zaaitray. Omdat de vakken ondiep zijn kan onze advies zaaidiepte waarschijnlijk niet aanhouden. Dat geeft niets. Bij het uitplanten kan je de zaailingen iets dieper planten.

Stop in ieder vakje zo'n 2-3 peulen zaden. Door meerdere peulen zaden te zaaien weet je zeker dat in elk vakje straks een plantje komt te staan. Strooi na het zaaien nog wat zaaigrond over de peulen zaden heen, of druk de zaden ongeveer een centimeter diep en druk de gaten in de zaaigrond weer dicht.

Geef direct na het zaaien en tijdens het kiemen regelmatig water. Zorg dat de grond tijdens het zaaien nooit helemaal opdroogt. Als de zaailingen opkomen kan je ze verwijderen, tot je er één per vakje over hebt. Zelf kiezen we dan altijd de mooiste, grootste plantjes uit om over te houden, of de plantjes die als eerste zijn opgekomen.

Trek de zaailingen die je verwijdert niet uit het vakje, maar knip ze weg. Zo trek je niet per ongeluk de wortels stuk van het plantje dat je wilt houden.

Peultjes planten na het voorzaaien

Als het goed is zitten er gaten onderin de vakken van je zaaitray. Wanneer de worteltjes van je gezaaide peultjes door de gaten naar buiten komen, kan je de peultjes planten. Natuurlijk wel op het geschikte moment en wanneer het niet vriest. Maak wat gaten in de grond waar de kluitjes in passen.

Zet de kluitjes erin en druk de aarde voorzichtig aan, zodat je geen wortels beschadigd. Zet voorgezaaide peultjes altijd iets dieper in de grond zodat de basis van de plantjes 1-2 centimeter onder de grond zit.

Peultjes zaaien in de vollegrond

Zoals eerder genoemd heeft peultjes zaaien in de vollegrond niet onze voorkeur. Slakken eten vaak de jonge zaailingen op. Je kunt dit een beetje voorkomen door de bodem uit een aantal kweekpotjes te snijden. Je zet de kweekpotjes dan over je zaailingen heen. Omdat je doorgaans heel veel peultjes zaait is dat niet erg handig.

Wil je toch direct in de vollegrond zaaien, maak dan gaten in de grond, niet dieper dan 3 centimeter. Zaai in elk gaatje ongeveer drie zaden zodat je zeker weet dat er iets opkomt. Geef ook regelmatig water zodat het stukje grond niet opdroogt. Na opkomst kan je zaailingen verwijderen tot je er steeds één over hebt, op genoeg afstand van de vorige.

Trek de zaailingen die je verwijdert niet uit de grond, maar knip ze weg. Zo trek je niet per ongeluk de wortels stuk van het plantje dat je wilt houden.

peulen zaailingen kiemplantjes kiemplanten keukenplanten

Per vierkante meter kan je ongeveer 56 tot 77 peulen planten laten groeien in de volle grond. In rijen kan je ongeveer 8 tot 12 peulen planten per strekkende meter laten groeien in de volle grond.

Of je nu in rijen of per m² zaait, het is altijd verstandig om tussen de regels een grotere afstand aan te houden dan de plantafstand.

Peulen standplaats en verzorgen

Zelf peulen kweken is bijzonder makkelijk. Peultjes hebben gewoon maar weinig nodig. Vergeet niet om regelmatig water te geven. De meeste soorten peulen hebben ondersteuning nodig. Zet bijvoorbeeld bamboestokken van ten minste anderhalve meter in de grond, of zet deze in piramidevorm of in rijen tegen elkaar aan.

Peultjes staan goed in de volle zon of in de halfschaduw. Tijdens de herfstteelt is een plekje in de volle zon het beste door de snel korter wordende dagen.

peulen jonge plantjes jonge planten keukenplanten

Peulen is een éénjarige plant, niet wintergroen en blijft in leven zo lang de temperatuur hoger is dan -4℃.

Peulen combinatieteelt en wisselteelt

Peulen kweken we meestal de hoogte in, langs stokken of een stuk betongaas ter ondersteuning.

Peulen
Voor het kweken van peulen zou je wisselteelt kunnen gebruiken. Peulen is een peulgewas. De ideale voorteelt is een aardappelsoort of wortel- of knolgewas en de ideale nateelt is een koolgewas volgens het wisselteelt schema.

Peulen goede buren
Peulen kweken kan goed samen met aardappel, aardbei, aardpeer, andijvie, biet, bloemkool, boerenkool, broccoli, knolraap, komkommer, kropsla, maïs, meloen, paksoi, palmkool, radijs, rode kool, romanesco, spinazie, spruitjes, tomaat, veldsla, watermeloen, witte kool, wortel, zuring, als je gebruik maakt van combinatieteelt.

Peulen slechte buren
Peulen kweken gaat liever niet samen met bieslook, bosui, daslook, knoflook, prei, stengelui, ui, als je gebruik maakt van combinatieteelt.

peulen planten kweken keukenplanten

Peulen water geven

Geef je peulen planten regelmatig water. De grond mag namelijk niet helemaal opdrogen. Is de grond nog vrij vochtig, dan mag je een waterbeurt overslaan. Wil je peultjes kweken in moestuinbakken dan droogt de grond ook iets sneller uit. Houd ook in de zomer rekening met eventuele droogte en geef dan extra water.

Peulen grondsoort en bodem

Je kunt bijna overal peulen kweken. Peultjes zijn niet veeleisend en groeien op nagenoeg iedere grondsoort. Ook arme grond is geen enkel probleem. Peulen staan dan ook als laatste in de cirkel van wisselteelt, nadat alle andere groenten al zijn geweest en voedingsstoffen uit de grond hebben gehaald.

Peultjes kweken we ook op kleigrond, al moeten we die dan wel iets losser maken. Het helpt veel om koemestkorrels en/of compost te strooien. Dit maakt de stevige grond iets luchtiger en dat is sterk aan te raden op kleigrond.

pH

6.0
7.5

Peulen tolereert bodems waarbij de pH-waarde ergens tussen deze twee waarden in ligt. Hoe meer naar links, hoe zuurder de grond is. Rechts is dan natuurlijk meer basisch. Lees ook: Wat is pH?

peulen grote planten keukenplanten

Peulen bemesten

Peultjes bemesten we zelf nooit. Peulen hebben gewoon niet veel nodig. Wat wel kan helpen is -net als bij doperwten- het geven van extra fosfaat. Dit bevordert de aanmaak van (bloem)knoppen en versterkt deze ook. Vooral jonge planten nemen de meeste fosfaat op, ook voor later. Het kan zorgen voor een betere bloei, hogere opbrengst, etc. als de peulen het normaal niet zo goed lijken te doen.

N3
P5
K5

Voor het bemesten van peulen adviseren we bij benadering de samenstelling stikstof (N), fosfaat (P) en kalium (K) 3-5-5 . De exacte verhouding is mogelijk nergens te koop. Je hoeft je daar natuurlijk ook niet strict aan te houden. Meng bijvoorbeeld zelf een stikstofrijke mest met een fosfaatrijke mest en een kaliumrijke mest. Zo maak je zelf een vergelijkbare mest. Lees ook Wat is NPK mest?

peulen volgroeide planten grootte keukenplanten

Peulen bloei en bestuiven

Wanneer bloeit peulen? Peulen bloeit doorgaans van april tot oktober.

Er zijn een aantal verschillende soorten peultjes. Veel soorten zijn ook te onderscheiden aan de bloemetjes. Zo zijn er bijvoorbeeld roodbloeiende of roze bloeiende, maar ook witbloeiende peulen. Op de foto hieronder een roodbloeiend ras peultjes. Het kan zijn dat je dit jaar een ander ras peultjes hebt staan met een andere kleur bloemetjes, vergeleken met vorig jaar.

peulen paarse bloemen grijze roodbloeiende peultjes roze bloemetjes bloemen bloei

Peultjes hoeven dus niet altijd dezelfde kleur bloemen te hebben. Wel maken peultjes tweeslachtige bloemetjes. Dit maakt de planten dus eenhuizig en daarmee zelfbestuivend. Voor de bestuiving krijgen peulen de hulp van insecten zoals bijtjes, hommeltjes en zweefvliegjes. Hieronder ter vergelijking ook nog even de bloemetjes van een witbloeiend peulenras.

peulen witte bloemen witbloeiende peultjes witte bloemetjes bloemen bloei

De bestuiving is bij peulen minder belangrijk dan bij doperwten. Peulen oogst je jong wanneer de erwtjes van binnen nog niet volgroeid zijn. Peultjes vallen zelden van de plant af en blijven dus hangen, ook bij een mindere bestuiving. Dit geldt trouwens ook voor doperwten (zelfde plant). Voor de zaadteelt laat je de peulen doorgroeien als doperwten en is bestuiven wel nodig.

De bestuiving voor de zaadteelt hoef je niet met de hand te doen. Dat scheelt natuurlijk. Wel is het belangrijk om de peulen door te laten groeien als doperwten. Je laat ze dan aan de plant opdrogen tot de peulen bruin en verdord zijn. De zaadteelt vereist een goede bestuiving. Het kan dan helpen om lokplanten met geurende bloemetjes te planten voor meer insecten.




Moet je peulen bestuiven? Nee, je hoeft peulen niet zelf te bestuiven. Dit wordt gedaan door insecten zoals bijtjes en hommeltjes. Peulen zijn éénhuizige planten met tweeslachtige bloemen. De mannelijke en vrouwelijke geslachtsorganen zitten dus in dezelfde bloemen en aan dezelfde plant.

Bij peulen is de bestuiving minder belangrijk dan bij erwten of kapucijners, omdat je de peulvruchten bij deze plantensoorten pas oogst wanneer de erwtjes dik zijn geworden. Peulen oogst je juist jong. Als peulen (of kapucijners) niet goed zijn bestoven, blijven sommige erwtjes klein en verdrogen ze. Omdat je peulen jong oogst is van een succesvolle bestuiving nog helemaal geen sprake.

peulen bloemen bloei bestuiven bestuiving keukenplanten

Wanneer peulen oogsten

Wanneer kan je peulen oogsten? Doorgaans doe je dit van mei tot oktober.

Peultjes oogsten we jong, in tegenstelling tot doperwten die we laten hangen. Peultjes worden minder lekker als ze dikker worden. Als je ze heel lang laat hangen dan worden het zelfs doperwten. Je kunt het een beetje op gevoel doen, maar peultjes oogsten we wanneer de erwtjes nèt beginnen te vormen.

peulen oogsten timing wanneer peultjes oogsten hoe peulen plukken peulenoogst

Op de foto hierboven zou je de eerste peul (links) al kunnen plukken want deze is groot genoeg. Zelf vinden we de peul dan alleen nog niet zo lekker. Peultjes oogsten we zelf daarom als deze zo groot zijn als de tweede, of nog net iets groter. De derde peul is dan weer net iets te dik geworden, maar zou in principe nog kunnen.

Sugarsnaps oogsten we meestal wel zo dik als de tweede of derde, alleen zie je de erwtjes minder zitten. De laatste peul (rechts) is natuurlijk gewoon een doperwt. Die plukken we niet meer als peultje maar laten we gewoon hangen. Je kunt de zaden hieruit straks opnieuw zaaien of gebruiken als doperwten.

veel peulen oogsten per plant schaal met peulen bord peultjes peultjes oogst

Ook leuk bij peultjes, is dat de plant nog meer z'n best gaat doen als je ervan plukt. Wanneer je blijft plukken gaat de plant nog meer bloeien en dus meer peultjes maken. Je zult nooit alle peultjes op tijd vinden. Het komt altijd voor dat je wat peultjes over het hoofd hebt gezien. Je komt ze dan later opeens tegen wanneer het doperwten zijn geworden.

Na verloop van tijd sterft je plant langzaam af, na het plukken van de peultjes. De peul is slechts een éénjarige plant.

peulen oogsten plukken keukenplanten

Peulen gebruiken en bewaren

Peultjes koken we altijd en ze worden nooit rauw gegeten. Het kan geen kwaad als je een keer een peultje rauw hebt geproefd, maar heel gezond is dat niet. Peultjes worden vooral gegeten in roerbakgerechten of los gekookt op je bord. Ook in combinatie met andere groentes zijn peultjes lekker.

Peultjes smaken doorgaans licht zoet. Sugarsnaps, een variant van de peul, zijn nog zoeter van smaak. Vooral wanneer de erwtjes al iets groter zijn, smaken peultjes doorgaans iets zoeter. Ze worden dan alleen erg hard. Te laat geoogste peultjes zijn daarom eigenlijk ook minder lekker om te eten.

Peulen houdbaarheid

Vers geoogste peulen kan je tot twee weken bewaren in de koelkast, maar soms nog ietsje langer. je kunt peulen in principe ook invriezen, maar dan liever eerst kort blancheren. Zo zijn peultjes tot enkele maanden of zelfs een jaar houdbaar. Gebruik ze dan wel direct uit de vriezer.

Aangeraden wordt om peultjes gewoon vers te bewaren in de koeling en dus niet in te vriezen. Dit is beter voor de smaak van de peultjes.

Peulen ziektes en plagen

Peultjes hebben weinig last van ziektes en plagen. Wel kunnen peultjes bij vochtig weer last krijgen van meeldauw. Dit komt eigenlijk alleen voor in het najaar, tijdens de herfstteelt en vooral aan het einde van de teelt. Dit maakt niet veel uit omdat de plantjes doorgaans toch afsterven na de oogst.

Slakken zijn gek op peulen planten. Het is er vochtig (als je genoeg water geeft) en slakken kunnen goed schuilen tussen de blaadjes. Een enkele keer kunnen slakken eventueel laaghangende peultjes aanvreten. De grootste overlast van slakken heb je echter tijdens het zaaien, omdat ze jonge zaailingen opeten. Tijdens de teelt is de overlast zeer beperkt.

Peulen kweken informatie

Naam en familie
Naam Peulen
Familie Vlinderbloemenfamilie
Wetenschappelijke naam Pisum sativum
Familie (wetenschappelijk) Fabaceae
Zaai- en oogsttijden
Binnen (voor)zaaien januari - februari
Buiten (voor)zaaien maart - april
juli - september
Buiten (uit)planten februari - mei
juli - september
Oogsten mei - oktober
Bloeitijd april - oktober
Zaaien
Zaaidiepte -
Plantafstand 10CM
Regelafstand 15CM
Per strekkende meter (M) 8-12 planten (rij)
Per vierkante meter (M²) 56-77 planten (veld)
Voorzaaien potmaat 5-6CM
Kiemtemperatuur 8 +
Gemiddelde kiemtijd -
Verzorging
Standplaats Volle zon
Waterbehoefte Af en toe water
Grondsoort Zwaar/Vochthoudend/Klei
Bemesting NPK 3-5-5
Zuurtegraad bodem pH 6.0-7.5
Teeltwijze
Wisselteelt peulgewas
Combinatieteelt
Goede buren
aardappel, aardbei, aardpeer, andijvie, biet, bloemkool, boerenkool, broccoli, knolraap, komkommer, kropsla, maïs, meloen, paksoi, palmkool, radijs, rode kool, romanesco, spinazie, spruitjes, tomaat, veldsla, watermeloen, witte kool, wortel, zuring,
Combinatieteelt
Slechte buren
bieslook, bosui, daslook, knoflook, prei, stengelui, ui,
Eigenschappen
Gebruiken als Groenten
Winterhard tot -4
Wintergroen -
Gemiddelde hoogte -
Worteldiepte 15CM
Levensverwachting Éénjarige
Soort Klimplant (rankend)

Nieuwe planten...